Arsacal
button
button
button
button


Had Luther toch gelijk?

Beloken Pasen - Zondag van de barmhartigheid

nieuws - gepubliceerd: zondag, 23 april 2017
Had Luther toch gelijk?
Had Luther toch gelijk?
(foto: P.J. Frankenhuizen)
Had Luther toch gelijk?
(foto: P.J. Frankenhuizen)

Beloken Pasen was in de Sint Bavo­kathedraal een feestelijke dag, niet alleen omdat het zondag van de Barm­har­tig­heid is, maar ook omdat het jongenskoor van de kathedraal van Chichester zong. Dat deden ze heel goed.

Op de zondag van de Barm­har­tig­heid kan een volle aflaat worden verkegen onder de gewone voorwaarden.

 

Homilie

Luther

De mooiste belevenis
uit het leven van Maarten Luther
was wel de Turmerlebnis, de ervaring
dat hij niet in Gods liefde was aangenomen
doordat hij zelf zo goed zijn best had gedaan
en een perfecte, brave jongen was,
maar omdat God hem Zijn genade en liefde geeft.
Dit was voor hem een heel belangrijk inzicht
en dat kunnen we - denk ik - wel herkennen.
Ook wij hebben vaak de indruk
dat wij het moeten verdienen
om goed gevonden te worden.
Kinderen in een gezin
hebben dat soms al
dat zij denken de liefde van hun ouders
te moeten verdienen door goed te zijn;
op het werk bij de baas
krijgen we functionerings- en beoordelings­gesprekken
en wachten we gespannen af
of we goed genoeg bevonden worden.

Angst en presteren

Ook Luther had dit heel sterk gehad.
Hij was in het klooster getreden,
maar in feite uit angst.
Tijdens een hevig onweer
deed hij de gelofte in het klooster te gaan
als hij er levend uit zou komen
en hij durfde die gelofte niet te verbreken.
In het klooster probeer hij
met veelvuldig vasten en biechten,
lange uren van gebed en allerlei andere werken,
goed genoeg te worden.

Aflaten

De aflatenpraktijk van die dagen
werd een kantelpunt
waar hij zich 500 jaar geleden tegen keerde
met name tegen de gedachte
dat je een goed werk kon doen
of zelfs geld kon geven
en daarmee de hemel kon verdienen.
Dat wordt dit jaar herdacht
als het begin van de Reformatie-;
Die allereerste inzichten van Maarten Luther
waren niet zo verkeerd.
Andere theorieën en uitspraken,
bijvoorbeeld die tegen de Joden,
en zijn omgangsvormen
kunnen we zeker niet aanvaarden.

Hij was geen heilige.

Prestatiemoraal

Maar die oorspronkelijke gedachte
dat alles begint bij de liefde en de genade van God,
die je niet kunt en niet hoeft te verdienen,
dat het leven niet gaat
om het scoren van punten,
het halen van targets,
het verdienen van een beloning,
maar om openheid en ontvankelijkheid
voor dat grote cadeau van Gods barm­har­tig­heid,
dat is iets wat de kern raakt van ons bestaan.

Luther zag een prestatiemoraal
in het katholieke geloof en in de aflaten.

Zuster Faustina

Wij vieren vandaag op Beloken Pasen
de zondag van de barm­har­tig­heid,
door paus Johannes Paulus II ingesteld
op grond van de visioenen van zuster Faustina.
U kent die afbeelding waar­schijn­lijk wel:
een zegenende Jezus
uit wiens hart rode en witte stralen
komen naar de persoon die de afbeelding bekijkt,
met de woorden eronder:
“Jezus ik vertrouw op U “.

Je bent al bemind,
Hij heeft je al lief
en ons antwoord is: “vertrouwen”.

Daarin en in het vertrouwen op het gebed
van heel de gemeen­schap van de Kerk,
schuilt de betekenis van de aflaat,
niet in een mechanisch verdienen van de hemel
vanuit een prestatiemoraal.

Berekenen en bewijzen

Het gaat hier om de manier
waarop we voor God staan.
We zijn geneigd om dat heel menselijk te doen:
Wij willen zekerheid dat Hij er is,
wij willen onszelf bewijzen en iets doen
en wij willen weten
dat we genoeg punten hebben gespaard
om dan het cadeau te ontvangen;
wij willen berekenen en bewijzen.

Dat is ook wat in het evangelie van vandaag
naar voren komt
in de woorden van de apostel Thomas,
die zijn vingers op de wonden wil leggen.
Hij benadert het geloof in de verrezen Heer
als een soort menselijke rekensom:
Hij wil bewijzen,
hij wil het na kunnen rekenen
en Hem aan kunnen raken.
Dan pas zal hij geloven.

Bedelaars

Maar Luther zei - en dat was wel weer heel mooi -:
we zijn allemaal bedelaars,
we staan voor God met lege handen.
“Zalig die niet gezien en toch geloofd hebben”,
zegt Jezus zelf ervan.
Het enige dat we nodig hebben is vertrouwen.

Het is ook voor ons
weer een belangrijke bood­schap
in deze prestatie­maat­schappij:
je hoeft niets te doen,
je mag er zijn,
je bent al goed
en in Zijn liefde aangenomen.
Leef gelukkig in dat vertrouwen.
Amen.

tags: Beloken PasenBarmhartigheidChichesterLuther
Terug