Vier jaar duurt de oorlog in Oekraine al....
Bekoringen, beproevingen en verleidingen....- eerste Vastenzondag
De eerste zondag van de veertigdagentijd vierde ik de Eucharistie in de co-kathedrale basiliek van de H. Nicolaas in Amsterdam. Op de zondag waarop we de beproeving van Jezus in de woestijn gedenken, stonden we ook stil bij Oekraïne: deze dagen is het vier jaar geleden dat Rusland het land binnenviel en de oorlog daar begon...Paus Leo XIV sprak eveneens woorden van meeleven en vrede nu het vier jaar oorlog is. Hier vind je ook zijn woorden.
Een Oekraïense deed een speciale voorbede, de honorair consul van Oekraïne was aanwezig. Ook in de homilie heb ik bij deze vier jaar oorlog en het lijden van de mensen daar stil gestaan. Die tekst vindt U onder de woorden van paus Leo XIV.
DE WOORDEN VAN ONZE PAUS LEO XIV BIJ VIER JAAR OORLOG IN OEKRAINE
Het is nu vier jaar geleden dat de oorlog tegen Oekraïne begon. Mijn hart gaat nog steeds uit naar de dramatische situatie die voor iedereen zichtbaar is: hoeveel slachtoffers, hoeveel levens en gezinnen zijn verwoest, hoeveel vernieling, hoeveel onnoemelijk leed! Elke oorlog is werkelijk een wond voor de hele menselijke familie: hij laat dood, verwoesting en een spoor van pijn achter die generaties lang voelbaar blijft.
Vrede kan niet worden uitgesteld: het is een dringende noodzaak, die een plaats moet vinden in de harten en zich moet vertalen in verantwoordelijke beslissingen. Daarom herhaal ik met klem mijn oproep: laat de wapens zwijgen, stop de bombardementen, kom onmiddellijk tot een staakt-het-vuren en versterk de dialoog om de weg naar vrede te openen.
Ik nodig iedereen uit om samen te bidden voor het gekwelde Oekraïense volk en voor allen die lijden onder deze oorlog en alle conflicten in de wereld, opdat het langverwachte geschenk van vrede in onze dagen mag schitteren.
Tot zover de woorden van de paus.
BEPROEVINGEN EN BEKORINGEN...
EERSTE ZONDAG VAN DE VEERTIGDAGENTIJD A COKATHEDRAAL
Dit is de zondag van de bekoringen:
Jezus wordt bekoord, beproefd, in de woestijn;
de eerste mensen worden bekoord,
verleid in het paradijs,
zoals we in de eerste lezing hoorden.
We kunnen er dus niet om heen vandaag
op deze eerste zondag van de veertigdagentijd
om het over bekoringen, verleidingen en beproevingen te hebben.
24 Februari 2022
Vandaag denken we daarbij in het bijzonder
aan de beproeving die het Oekraïense volk moet ondergaan
sinds de inval door Rusland
op 24 februari 2022,
in deze dagen dus vier jaar geleden,
nadat in 2014 de Krim reeds
door Rusland was geannexeerd.
We denken vandaag aan de bevolking van Oekraïne,
aan alle mensen daar
die lijden onder de oorlogsomstandigheden,
met vaak bittere kou;
we denken aan de vele slachtoffers van dit conflict,
waaronder ook talrijke burgers,
we bidden om een goede en rechtvaardige oplossing,
we bidden om vrede,
échte en duurzame vrede.
De Russische overheid benadrukt veelvuldig
dat Russen en Oekraïners broedervolken zijn,
laten we bidden dat dit mag betekenen
dat de mensen van Oekraïne als broeders worden behandeld.
Waarover gaan de bekoringen?
Beproevingen en bekoringen.
Bekoringen hebben vaak met macht te maken,
met willen heersen, willen vergelden
wat je is aangedaan,
maar het kan ook om andere dingen gaan.
Wat is jouw grootste verleiding, beproeving of bekoring?
Het zal persoonlijk zijn voor ieder van ons,
maar de meeste mensen hebben iets
waar ze moeilijk aan kunnen weerstaan.
Dat kan gaan van het eten van chocolade
of andere zoetigheid
tot graag in de aandacht willen staan,
verlangen naar erkenning en waardering
en de baas willen zijn.
Maar wat het ook is:
er is altijd wel een reden, een geschiedenis
die maakt dat we aantrekkingskracht ervaren,
een verleiding, een bekoring.
Waarom ervaar je deze verleiding?
Wat zoek je, wat verlang je,
wat wil je eigenlijk bereiken
als je ingaat op een bekoring?
De bekoringen die Jezus onderging
De beproevingen die Jezus ondergaat
willen Hem verleiden
om zich erop te laten voorstaan
dat Hij zelf heel bijzonder is:
door stenen in brood te veranderen,
zich door engelen te laten dragen,
te heersen over alle koninkrijken.
Hij was gekomen om te dienen,
Zijn hemelse Vader en ons te dienen,
ons te verlossen door het offer van Zijn leven te brengen;
de verleiding is daarentegen
om zichzelf tot middelpunt te maken,
alles dienstbaar te laten zijn
aan Hemzelf, aan Jezus,
in plaats van een lijdende dienaar te zijn.
Bekoringen hebben eigenlijk altijd te maken
met “nemen” in plaats van te “geven”.
"Denk aan jezelf"?
Alle bekoringen die op ons af komen
zou je misschien zó kunnen samenvatten:
“Denk aan jezelf, doe het voor jezelf,
als het fijn voelt en het jou groot maakt,
doe het dan lekker,
dat doet je goed”.
Het is de stem van de verleider, de duivel,
de aanstichter van alle kwaad.
De beproeving voor het volk van Oekraïne
Onder beproevingen verstaan we ook
alles wat ons zwaar valt,
wat niet gemakkelijk voor ons is,
wat we te dragen krijgen,
zoals we vandaag denken
aan de beproevingen van het Oekraïense volk.
Dan is misschien wel de grootste uitdaging
om niet neerslachtig te worden,
hoop en vertrouwen te houden in de beproeving.
Uitgetest
De beproevingen van Jezus in de woestijn,
zijn best wel zwaar
omdat ze gepaard gaan met honger en eenzaamheid,
maar ze betekenen vooral dat Hij wordt uitgetest
met aantrekkelijk lijkende aanbiedingen,
die Hem voor moeilijke keuzes stellen:
kies je voor nemen of geven,
voor dienen of heersen?
In die zin zijn de beproevingen
ook echte bekoringen.
Narcissus
Maar als je ingaat op de bekoringen
kom je niet bij God uit,
maar bij de afgod Narcissus,
die mooie jonge man
die zichzelf aanbad in de spiegeling van het water.
De bekoringen die op ons pad komen
hebben dus te maken
met een fundamentele levenskeuze:
Kies ik voor mezelf
of voor God en de naaste,
voor Jezus of Narcissus?
Susan Bögels
Hoogleraar Susan Bögels zei in een interview,
een paar maanden geleden:
'We leven in een narcistische maatschappij.
We focussen ons eigenlijk alleen maar
op individueel succes:
we willen er goed uit zien,
veel geld verdienen, een mooie baan,
veel sporten, kinderen
en een leuke vriendengroep.'
To zover haar woorden.
Grenzen
Natuurlijk gaat dat hier vandaag niet
over het respecteren van je eigen grenzen.
In die zin moet je aan jezelf denken,
omdat je de mens moet respecteren
die je nu eenmaal bent.
Die grenzen moeten we respecteren.
Dat is niet egoïstisch,
dat is realistisch.
Weersta...
Maar de uitnodiging van deze eerste vastenzondag is:
Weersta aan de bekoringen,
Probeer een dienend mens te zijn,
niet voor jezelf en je eigen glorie te leven,
Iedere dag opnieuw
vraagt dat van ons weer
- soms echt moeilijke - keuzes.
