Oordeel niet. Mag je dan geen oordeel hebben?

Wie was Cusanus?

Op- maan­dag 2 maart was de maan­de­lijkse Wil­li­brord­dag van het Groot­semi­narie met de voort­ge­zette vor­ming van de jonge pries­ters, de Wil­li­brord­le­zing, Vespers, Eucha­ris­tie en maal­tijd. De Wil­li­brord­le­zing ging dit keer over Nicolaus Cusanus, een kar­di­naal die ook Heiloo en Haar­lem bezocht. In de Eucha­ris­tie­vie­ring vond de aan­stel­ling tot lector plaats van Marcel van Lochem.

Dr. Inigo Bocken

Dr. I.M.K. Bocken (Inigo) is bekend vanuit zijn be­trok­ken­heid bij het Titus Brandsma-instituut, als professor in de mys­tieke theo­lo­gie aan de Katho­lieke Uni­ver­si­teit van Leuven en als hoofd­do­cent van de Radbouduni­ver­si­teit in Nijmegen. Velen kennen zijn publi­ca­ties over Titus Brandsma, maar mis­schien is (iets) min­der bekend dat hij zich sinds zijn filo­so­fiestudie heeft verdiept in de uit Bern­kastel Kues afkoms­tige kar­di­naal Nicolaus Cusanus.

Wie was Cusanus?

Cusanus, zoon van een wijn­hande­laar, volgde de Latijnse school in Deventer in het voetspoor van de Moderne Devotie. Hij raakte verzeild op het concilie van Bazel dat getekend werd door het niet aanvaarde concilia­risme (de leer die het concilie boven de paus stelt) en werd voort­ge­zet in Ferrara en Florence, waar het als concilie voor de een­heid met de oosterse chris­te­nen ein­digde, een een­heid die helaas niet lang stand hield. Cusanus werd bis­schop van Bozen Brixen en werd door zijn goede kennis paus Pius II uit de Piccolomini-familie, naar Rome gehaald om daar zijn vica­ris te zijn. Cusanus is begraven in de San Pietro in vincoli in Rome, zijn titel­kerk. Zijn hart ging later terug naar Kues.

Tijdens zijn leven deed hij ook visi­ta­ties. Zo kwam hij ook in Haar­lem en hij was zelfs in Heiloo.

Visio Dei

Dr. Inigo Bocken stond stil bij de vraag hoe Cusanus zocht naar de "visio Dei". Kun je God zien, al in dit leven? En op welke manier dan wel? Temid­den van zijn veeleisende en veelom­vat­tende werkzame leven, was het de vraag naar het zien van God die Cusanus bezig hield.

Aan­stel­ling tot lector

In de Eucha­ris­tie­vie­ring ont­ving Marcel van Lochem, kan­di­daat voor het per­ma­nent dia­ko­naat, de aan­stel­ling tot lector, nadat hij eer­der dit jaar al de "admissio, de opname onder de kan­di­da­ten voor de wij­ding, had ont­van­gen. Hij werd gepresne­teerd door rector Luc Georges, verant­woor­de­lijke voor de diaken­oplei­ding. Na de homilie mocht ik Marcel als teken van de aan­stel­ling de bijbel overhan­digen.

Van harte felici­teer ik Marcel en zijn echt­ge­note met deze nieuwe stap naar het dia­ko­naat.

MAG JE WERKELIJK NIET OORDELEN?

MAANDAG IN DE TWEEDE WEEK VAN DE VEERTIGDAGENTIJD

Broe­ders en zusters,

Aan­stel­ling tot lector

Zo kort na je admissio, beste Marcel
mag je vandaag de aan­stel­ling tot lector ont­van­gen.
Deze aan­stel­ling nodigt je uit
om meer vanuit het Woord van God te leven
en te bedenken op welke wijze
je de woor­den van de Heer
in praktijk kunt brengen.
Na­tuur­lijk, je bent als lector
in Nieuw Vennep en Hoofd­dorp
maar deze aan­stel­ling nodigt je uit
je heel spe­ci­fiek te verbin­den met het Woord van God
in je voor­be­rei­ding op de diaken­wij­ding.

Oordeel niet

Zelfs nu, twee­dui­zend jaar later,
zijn die woor­den
soms hard en moei­lijk voor ons,
zoals het woord dat we vandaag te horen kregen:
“Oordeelt niet”.

Mag je niets beoor­de­len?

Deze woor­den van de Heer
betekenen van­zelf­spre­kend niet
dat we niet zou­den beoor­de­len
of iets goed of kwaad is;
integen­deel: daar zijn we als chris­te­nen
juist toe ge­roe­pen.
Overweeg voor God of iets
goed is of kwaad en wat beter is
opdat je met Zijn hulp
de goede weg mag kiezen
en het beste mag kunnen doen.
Hoe breng ik meer en groter eer aan God,
als ik dit doe of dat?
Het gaat er dus niet om
dat we goed en kwaad
niet zou­den moeten on­der­schei­den
of niet ernaar moeten streven
het betere te doen,
dat is onze christenplicht.

Jezus gecon­fron­teerd met oor­deel

We wor­den hier ge­roe­pen
om niet over anderen te oor­de­len,
niet over hun intenties
of over de zwaarte van hun zonde.
De Heer werd veel­vul­dig gecon­fron­teerd
met de oor­de­len van de oversten en oudsten,
de schrift­ge­leer­den en Fari­zeeën,
daartegen­over leert hij ons
niet zo te doen.

Waarover mogen wij geen oor­deel hebben?

We kunnen weten wat goed is en kwaad,
maar we kennen niet
de beweegre­den, de per­soon­lijke ge­schie­de­nis,
de erva­ringen - soms mis­schien ook trau­ma­tische-,
de intenties en alle oor­zaken
waardoor een persoon ertoe geko­men is
om iets te doen,
wat wij mis­schien terecht afkeuren.
Jezus vraagt ons niet te oor­de­len
over de persoon,
maar alleen over de daad.
Zonde is zonde,
maar de persoon die de zonde heeft gedaan
moeten we met begrip en liefde tegemoet tre­den,
zoals Jezus tal­loze keren in Zijn leven deed
tegen­over de overspelige vrouw, ,
tegen­over de Samari­taanse vrouw,
tegen­over de tolle­naars en zon­daars.

Het is bovendien ook zo
dat als we niet met een oor­deel over een persoon
een ont­moe­ting binnen gaan,
dat we dan pas
echt kunnen luis­te­ren
en waarach­tig kunnen helpen.

Hoe zou je het­zelf willen?

De Heer vraagt ons vandaag
eraan te denken
hoe wij­zelf behandeld willen wor­den
als we een fout hebben gemaakt,
een zonde hebben gedaan.
Denk eraan dat je een barm­har­tige Vader hebt
die je keer op keer vergeeft,
die met welwillend­heid en liefde
naar je omziet.
Dat is ook wat je hoopt
als je een fout hebt gemaakt,
die mis­schien in eerste instantie
moei­lijk is om toe te geven:
je hoopt dat je niet afge­schre­ven wordt,
niet de grond in gestampt wordt,
niet ver­oor­deeld wordt en afgedankt,
maar dat er begrip en barm­har­tig­heid zal zijn
en je ver­ge­ving mag ont­van­gen.

Zo doet de Heer met ons,
tal­loze keren, onein­dig vaak,
wanneer we ons tot Hem keren.

Pijn­lijk geraakt

Mis­schien is er wel eens iets gebeurd
dat je pijn­lijk heeft geraakt,
waardoor iemand je kwaad heeft gedaan.
Het kan dan zo zijn
dat die persoon je nooit om ver­ge­ving heeft gevraagd
en dat mis­schien ook nooit zal vragen.
Kun je hem of haar dan toch
in je hart ver­ge­ven, zelfs verontschul­digen?
Kun je proberen die andere persoon
en diens beweegre­denen te begrijpen,
zon­der louter kwaadwillende be­doe­lin­gen
te ver­on­der­stellen?

Zijn voor­beeld

Het is niet ge­mak­ke­lijk,
het is een oefe­ning.
Ja, ver­ge­ven is een oefe­ning.
Jezus zelf heeft ons het voor­beeld gegeven
door de mis­da­digers
die Hem aan het kruis sloegen
na vre­se­lijke mar­telingen,
te ver­ge­ven...
“Vader, vergeef het hun”.

Zijn hart

Laten we bid­den om een hart
gelijk­vormig aan het hart van Jezus Christus,
gelijk­vormig aan het hart
van de barm­har­tige Vader,
laten we bid­den om een hart
dat niet oor­deelt of veroor­deelt,
maar die persoon die het kwaad deed
opneemt in een barm­har­tige liefde
die niet oor­deelt, maar vergeeft,
niet afschrijft, maar luistert...