De ergste zonde is het manipuleren van de naam van God
God is met wie lijdt en sterft
Dinsdagavond 23 maart was ik op uitnodiging diaken Ronald Dashorst van Sant’ Egidio in Apeldoorn om voor te gaan in de oecumenische herdenkingswake van de martelaren en geloofsgetuigen van onse tijd.
Tijdens de overweging heb ik woorden van kardinaal Pizzaballa herhaald, die dezer dagen aangaf dat er geen oorlog in naam van God wordt gevoerd, aan geen kant!
(met uitzondering van de foto van het koor zijn de beelden van Roland Enthoven)
Sant’ Egidio
De gebedsviering in de O.L. Vrouwekerk vlakbij het station van Apeldoorn, waarin vele christenen bij name werden herdacht, die hun leven hebben gegeven voor het evangelie, werd gezongen door een koor van Sant’ Egidio, onder leiding van Corine van der Loos. Sant’ Egidio is in Amsterdam in de kerk van Mozes en Aäron aan het Waterlooplein, met het huis ernaast waar zij hun activivteiten met de armen, de "vrienden van de straat" hebben. Ook in Apeldoorn zijn er allerlei activiteiten, zoals de Franciscusmaaltijd die op diezelfde avond werd gehouden, voorafgaand aan het gebed. Mgr. Herman Woorts, hulpbisschop van het aartsbisdom Utrecht was daar al bij.
Voorgangers
Bij de herdenkingswake waren vertgenwoordigers van verschillende christelijke kerken en gemeenschappen, zoals mgr. Bernd Wallet, aartsbisschop van de Oud-Katholieke kerk, Ds. Rhoïnde Mijnals-Doth, bisschop van de Evangelische Broedergemeente, rev. Alja Tollefsen, van de Church of England, ds. Liesbeth van Hilten-Matthijsen, secretaris van het Apeldoorns Beraad van Kerken, Pastoor Constantijn Abdo van de Syrisch Orthodoxe gemeenschap uit Enschede en de priesters van de parochie: pastoor Henri ten Have en past. Johan Rutgers, naast natuurlijk diaken Ronald Dashorst en mgr. Herman Woorts.
ZOUDEN WE VLUCHTEN OF VOLHARDEN?
HERDENKING VAN DE MARTELAREN SANT’ EGIDIO APELDOORN
Lc. 22, 24-30
Heerschappij
Natuurlijk heb ik deze passage
van het evangelie volgens Lucas
mede gekozen
vanwege de situatie waarin onze wereld zich bevindt:
“De koningen van de volkeren
oefenen heerschappij over hen uit
en hun machthebbers
laten zich weldoeners noemen”.
Escalatie
De escalatie van geweld in de wereld van heden
wordt soms in apocalyptische termen
of als kruistocht gepresenteerd.
“Nee”, zei kardinaal Pizzaballa,
de Latijnse Patriarch van Jeruzalem,
daarover in deze dagen,
“Er is geen nieuwe kruistocht,
de ergste zonde
is het manipuleren van de naam van God.
God is met wie lijdt en sterft”.
En ook nu weer lijden en sterven er
talloze onschuldige mensen,
onder wie ook christenen
en zo vele anderen...
Lost geweld ooit iets op?
Getuigen
Dit willen we vanavond doen:
hen gedenken die getuigden van hun geloof
in Jezus Christus
die niet kwam om te heersen maar om te dienen;
we gedenken hen die geen geweld gebruikten,
die opkwamen voor de armen,
voor de lijdenden, voor gerechtigheid.
We gedenken hen
wier leven was getekend
door het evangelie van Jezus Christus.
Vervolgd
Christenen behoren tot de godsdienst
die volgens Pew research center en anderen
het meest doelwit is van vervolging en discriminatie.
In 144 landen is dat het geval.
Ook ons eigen land heeft eeuwen gekend
van vervolging en discriminatie.
Reageren? En hoe?
Moeten we onze strategie veranderen?
Laten we dit te gemakkelijk over ons heen gaan?
Moeten we naar de wapens grijpen?
Nee, wij zijn niet geroepen
om geweld met geweld te beantwoorden,
niet geroepen tot vergelding,
we zijn geroepen om te dragen en verdragen,
hoe moeilijk dat ook is,
en tot inzet voor gerechtigheid, dat wél.
Wij leven als christenen
niet voor het hier en nu.
Wij willen ons ook niet opsluiten
in een west-Europese bubbel,
waarvan we hopen en verwachten
dat die veilig zal zijn en bestand
tegen al het geweld
dat op zoveel plaatsen losgebarsten is.
Solidair
Nee, we willen vanavond solidair zijn, meeleven
en biddend verbonden zijn
met pastoor Pierre Al-Rahi in Zuid-Libanon,
die bijna twee weken geleden werd gedood
toen hij een bejaard echtpaar te hulp schoot
dat gewoon thuis doelwit werd
van een aanslag door het Israëlische leger;
biddend verbonden ook
met de vier zusters van Moeder Teresa
zusters Anselm, Marguerite, Reginette en Judith
die in Aden, in Jemen wreed werden vermoord,
bij hun dienst aan bejaarden en armen.
We denken aan Esther John,
die van moslim protestants christen werd
en zich als verpleegster inzette voor het evangelie
en om die inzet gewoon thuis in haar bed werd vermoord.
We denken aan de 21 Koptische martelaren
11 jaar geleden onthoofd op het strand in Libië.
We hebben enkele namen genoemd,
we hebben gebeden,
maar de lijst van namen is eindeloos lang,
iets langer geleden of heel recent ...
Hun strijd was er een zonder wapens,
voor vrede en gerechtigheid,
gemotiveerd door geloof, hoop en liefde,
geïnspireerd door Jezus Christus.
Getuige voor de waarheid
Naar de letterlijke betekenis
is een martelaar getuige,
een getuige voor de waarheid,
iemand die niet bezweken is
voor de verleiding om méé te gaan
met de machthebbers,
iemand die niet is teruggeschrokken
toen hij of zij door de dienst aan de armen
of de inzet voor rechtvaardigheid
gevaar begon te lopen.
En wij? Hoe zouden wij zijn?
Hoe zouden wijzelf zijn
als wij bij onze roeping en dienst
gevaar zouden lopen?
Zouden we vluchten of volharden?
Zouden we zwijgen of getuigen?
Hoe moedig zouden wijzelf zijn?
En wat zal er van ons nog worden gevraagd?
De tijden zijn onzeker.
“Gij zijt het die trouw zijt gebleven
in mijn beproevingen.
En zoals mijn Vader
Mij het Koninkrijk heeft verleend,
zo verleen ik U een plaats in mijn Koninkrijk...”.
Oer-bekoring
We mogen ons schamen
als we ons eigen zwakheid en lafheid realiseren,
maar laten we er niet door ontmoedigd worden,
als we niet zo sterk en uit-één-stuk zijn geweest,
als onze idealen dat van ons vragen.
Het hoort bij de oer-bekoring
en de oorspronkelijke zonde
om te bezwijken voor de bekoring
naar grootheid en heersen.
Sta op, keer om, maak een nieuw begin,
laat Christus’ licht over je stralen,
laat Zijn leven, Zijn kracht je vervullen.
Met Christus ben je gekruisigd,
met Christus zul je verrijzen.
Kijkend naar Jezus, naar Zijn leerlingen...
Jezus heeft het zich allemaal aan laten doen:
zijn lijden en dood,
het besmeuren van Zijn goede naam,
de bespotting en vernedering.
Hij sloeg niet terug
en is relatief eenzaam gestorven.
Ook Zijn leerlingen hebben geen geweld gebruikt.
Niet dat het allemaal perfect is geweest
in die tweeduizend jaar, zeker niet.
Maar het fundament ervan is de liefde,
de geweldloze gave van jezelf tot het uiterste toe,
dat is de kern van een christelijke martelaar!
het met liefde beantwoorden van haat en geweld.
Het christendom is tweeduizend jaar later
toch de grootste godsdienst,
met 2.4 miljard christenen wereldwijd.
Moge het evangelie van Jezus Christus
ook nu de grote, veranderende kracht zijn
en de kiem voor een nieuwe wereld!
Het evangelie
Het evangelie dat we hoorden
speelt zich bij Lucas af
in de zaal van het Laatste Avondmaal.
Jezus heeft Zijn leerlingen net verteld
dat Hij zal worden overgeleverd
door de hand van wie met Hem aan tafel is.
En Hij is zich er al evenzeer van bewust
dat één van Zijn leerlingen
Hem tot driemaal toe zal verloochenen,
driemaal zal beweren
dat hij Hem niet kent.
Tussen beide passages
over leerlingen die Hem verraden of in de steek laten,
vlak voordat de Heer zich
naar de Hof van Olijven begeeft,
staan de woorden die we zojuist
hebben gehoord.
Waar zijn de leerlingen mee bezig,
terwijl Jezus over Zijn heengaan spreekt
en over leerlingen die Hem zo
in de steek zullen laten?
Ze spreken over wie de grootste zal zijn,
ze zijn bezig met een werelds verlangen
naar de voornaamste zijn, naar heersen en macht...
Keuze
Wil je dienen of wil je heersen,
zul je standvastig zijn of zul je bezwijken
als de verleiding op je weg komen.
Ga je door met je dienst?
Volhard je in je evangelisch getuigenis?
Laten we ons voornemen om een getuige te zijn,
in het spoor van al die martelaren
die hun leven gaven voor het evangelie.
