Met alleen redeneren kom je er niet...

Hemelvaartsdag in de cokathedraal

Op Hemel­vaarts­dag was ik in de coka­the­drale basiliek van de H. Nicolaas in Am­ster­dam voor de vie­ring van de heilige Eucha­ris­tie. De leer­lin­gen nemen afscheid van Jezus bij Zijn hemel­vaart, maar ze zijn ook bezig met twijfels, vragen en redene­ringen. Dat is voor ons wel herken­baar. Maar solms zijn we te veel aan het redeneren...

Noveen

De litur­gie was, zoals altijd, goed en fees­te­lijk ver­zorgd in de Nicolaas en er was een inter­na­tio­nale ge­meen­schap van gelo­vi­gen aanwe­zig. Bij de uitgang van de kerk sprak ik mensen uit vele Engels­ta­lige lan­den, uit Frank­rijk, Duits­land en Oos­ten­rijk. Spaans­ta­ligen en Italianen ontbraken, maar dat heeft mis­schien te maken met de ver­plaat­sing van Hemel­vaart naar de ko­men­de zon­dag in een aantal van deze lan­den. Die ver­plaat­sing is op zich jammer, want met Hemel­vaart begint ook de noveen voor het Pinkster­feest met het gebed "Kom, heilige Geest..."(zie volgend bericht).

Viering

Plebaan-deken Eric Fennis con­ce­le­breerde, er waren voldoende kun­dige en eerbie­dige mis­die­naars en acolieten, de lector was voor­tref­fe­lijk en de voorbid­der las prach­tige zelf gemaakte voor­beden. Het Basilica Consort zong onder lei­ding van Christiaan Winter en Jos Maters aan het orgel.

De vie­ring is nog te zien: Nicolaas­kathe­draal Am­ster­dam - Live­stream en Litur­gie van het hoog­feest van de Hemel­vaart des Heren (14 mei)

NIET ALLEEN MAAR REDENEREN

HEMELVAARTSDAG A CO-KATHEDRAAL SINT NICOLAAS

Opgesloten

Het over­komt ons bijna allemaal wel
dat we soms wat te veel op­ge­slo­ten zitten
in ons eigen gedachten­pa­troon
om iets goed te kunnen beoor­de­len.
Als we geëmo­tio­neerd zijn,
geraakt, bedroefd of kwaad
dan kunnen we beter eerst wat afstand nemen,
er wat tijd over heen laten gaan;
en in andere gevallen
moeten we ons meer ver­die­pen
om een oor­deel te kunnen geven<
anders oor­de­len we te veel van buiten af.

Vluch­te­ling

Zo zijn het soms mensen
die nog nooit een vluch­te­ling hebben ontmoet,
die over vluch­te­lingen
de stevigste oor­de­len hebben.
Maar ze hebben nooit
met het lot van een vluch­te­ling meegeleefd,
zijn niet op de hoogte van wat een vluch­te­ling
heeft mee­ge­maakt.
Dat is oor­de­len aan de buiten­kant.
Er is ook nog zoiets als:
een zaak of een persoon
echt leren kennen en begrijpen.

Een indruk..

Het gebeurt ons heel ge­mak­ke­lijk:
we zien een persoon,
die maakt een bepaalde indruk op ons
en we zijn geneigd om die persoon
op grond van die indruk te beoor­de­len.
Ik had dat zelf een tijd gele­den:
ik ontmoette iemand,
die heel slon­zig gekleed was
en ook zijn haar zat nogal in de war,
ik dacht dat het mis­schien een dak­loze zwerver was,
maar het bleek een steenrijke hande­laar,
iemand uit de Quote 500.

Verkeerd be­oor­deeld

We moeten dus iemand of iets
van binnen leren kennen
om die persoon of die zaak te begrijpen
en een oor­deel te kunnen geven.
Je hebt heel verlegen en be­schei­den mensen
en je hebt mensen
die juist heel erg op de voor­grond staan,
zich prach­tig weten voor te doen.
In beide gevallen kan dat er toe lei­den
dat ze ge­mak­ke­lijk ver­keerd wor­den be­oor­deeld.

Inner­lijke kennis

En zo is het ook in onze relatie tot God.
Vele mensen hebben een oor­deel
over God en gods­dienst,
maar hebben ze Hem ook leren kennen?
Wie zijn de mensen die kunnen oor­de­len
vanuit een relatie van hart tot hart,
met een inner­lijke kennis?
Mis­schien lopen die juist
niet zo met een oor­deel te koop.

AI gegenereerd

Die inner­lijke kennis is dus
een ander soort kennis
dan die je hebt van horen zeggen
of die je opdoet uit door AI gegenereerde boeken.
God leren kennen heeft
niet te maken met alles begrijpen
en kunnen beoor­de­len,
maar - bijna integen­deel -
die heeft te maken met
geraakt wor­den door het mysterie.
Bij Godskennis past dus altijd
een zekere be­schei­den­heid.

Wie alleen in zijn redenerende gedachten blijft zitten,
mist de aan­slui­ting met de levende God.

Hij bestaat niet, want...

Laatst hoorde ik weer eens zeggen
in een TV pro­gram­ma:
God bestaat niet,
want anders zou er niet
zoveel narig­heid zijn in de wereld,
zoveel oorlog en geweld.

Ja, dat is na­tuur­lijk een moei­lijk iets,
maar om er ook maar iets van te verstaan,
moet je niet buiten blijven staan
en op afstand beoor­de­len
en er louter redenerend mee omgaan.
Wie ben jij
dat je God met je verstand kunt inpakken?
God leren kennen
houdt open­heid in voor een mysterie...
Ook als je al een lange weg
met God hebt afgelegd,
en als je alles hebt geleerd wat er te leren is,
is het nog niet gezegd
dat je God, dat je Jezus kunt begrijpen.

Op je knieën of twijfelen?

Dat zien we in de lezingen van deze dag.
De apos­te­len nemen afscheid
van hun Heer en meester Jezus.
Er zijn er die op de knieën gaan
en Hem aanbid­den,
er zijn er die twijfelen.
Voor die laatsten is het nog meer
een kwestie van het redenerend verstand:
is Hij het wel of is Hij het niet?

Messiasver­wach­ting uit de boeken

Ook in de eerste lezing kwam dat terug:
de apos­te­len zijn bijeen
en in feite is dit het afscheid;
Jezus wordt daarna omhoog geheven
en ze zullen Hem op aarde niet meer zien.
Op dat moment vragen de apos­te­len:
“Gaat gij in deze tijd
voor Israël het ko­nink­rijk her­stel­len?”
Daar­mee laten ze zien
dat ze zelfs toen nog
vastzitten in en terug­val­len op
hun kennis over de Messias,
zoals hun in de Joodse gods­dienst was geleerd.
Het is een men­se­lijk redeneren,
een oor­deel van buiten, vanuit de boeken,
niet vanuit een inner­lijke band met de Heer
die hun de heilige Geest had beloofd.
Die Geest zou hen leren en helpen
om alles beter te begrijpen
vanuit een inner­lijke kennis.

Een ander licht

De leer­lin­gen nemen afscheid,
maar dit is geen trieste dag, integen­deel:
nu zal het bijna Pink­ste­ren zijn,
met de komst van de heilige Geest.
En zo is het ook voor ons:
neem af en toe even afstand
van je eigen redenerende ego,
dat alles meent te kunnen begrijpen,
open je voor het mysterie,
voor de God die groter is
en voor die grote gave,
die ons alles in een ander licht laat zien:
de heilige Geest.

Hij zal het je leren

Nee, we hebben niet alles onder controle,
begrijpen het niet allemaal,
maar Jezus heeft gezegd:
“Hij zal je alles leren”
en dat ging over de heilige Geest.
Die woor­den nodigen uit
om er ont­van­gend in te staan,
want het is een gave,
die komst van de heilige Geest.