Een ongelukkig interview van minister Mirjam Sterk

Dins­dag 1 sep­tem­ber verscheen op pagina 3 van het dag­blad Trouw een inter­view met zorgminister Mirjam Sterk (CDA). Wat mij betreft: een onge­luk­kig en onte­recht inter­view waarin kerken op een nare manier wor­den "weg­ge­zet". En als het beeld dat zij neerzette klopte, was het nog weer anders geweest... maar het verhaal hangt van vooroor­de­len en onwetend­heid aan elkaar.

Zelf ge­schre­ven

Trouw publi­ceerde een inter­view naar aan­lei­ding van een toe­spraak die minister Sterk had gehou­den en "die ze voor deze keer helemaal zelf had ge­schre­ven" (aldus Trouw). We kunnen dus geen ambte­naar de schuld geven van de toe­spraak die zij in het inter­view samenvatte en toelichtte!

Citaten

Een paar citaten: "De kerken zijn vaak verwor­den tot com­mentatoren op de tekort­ko­mingen van de over­heid op het gebied van zorg, wel­zijn en asiel. Zonder zelf echt in te springen en te door­denken ...". En: "Ik kom in mijn werk als zorgminister gees­te­lijk ver­zor­gers tegen in ge­van­ge­nissen en zorgin­stel­lingen. Verder zie ik de kerk nergens meer. Nu je ziet dat de over­heid niet meer alle zorg kan opbrengen, vind ik dat de kerken na moeten denken hoe ze in dat gat kunnen springen...". In het ant­woord op een volgende vraag van Trouw komt de aap uit de mouw: "Maar heel concreet: als kerken hun bezit verkopen, dan doen ze dat vaak wel aan de hoogste bie­der. Mis­schien moet je ze dat niet kwalijk nemen, want ze hebben dat geld vast nodig om hun eigen gemeen­schap in stand te hou­den. Maar ik denk wel: je kunt voor een ontwikke­laar van een Knarrenhof kiezen...".
Als de minister even ver­der concreet wordt: "Het gaat meer om het onder­steunen van mensen, denk bij­voor­beeld aan het koffie­drin­ken met mensen met mentale problemen".

Zou de minister echt denken dat kerken zelf niet op zo'n idee zijn geko­men? De vooroor­de­len spatten eraf!

Een reactie

Het raakte me wel dat dit verhaal uit de koker van een minister van het CDA kwam. Met zulke vrien­den hebben we als kerken geen vijan­den meer nodig! Één con­clu­sie is, lijkt me, dui­de­lijk: Mirjam Sterk is niet (meer) ver­trouwd met het werk dat in pa­ro­chies en ge­meen­ten gebeurt. De enige cari­ta­tieve ac­ti­vi­teit die zij zegt te kennen is die waar­mee zij ambte­lijk als minister heeft te maken! Wat treurig!

Niet leuk 

Maar zo'n inter­view van een minister is na­tuur­lijk ook niet leuk voor alle vrij­wil­li­gers die zich namens de kerken voor cari­ta­tieve ac­ti­vi­teiten inzetten. Zij wor­den blijk­baar niet gezien. In de ministerraad wordt zo te horen niets uitgewisseld op dit gebied: premier Jetten is nog maar pas gele­den op bezoek geweest bij "Stem in de stad", de oecu­me­nische diaconie/caritas-organi­sa­tie in Haar­lem waar verklaarde dat hij "enorm onder de indruk" was. In vrijwel elke pa­ro­chie is een PCI (Parochiële Caritas In­stel­ling). Sinds enkele jaren hebben we op het Waterloo­plein in Am­ster­dam Sant’ Egidio gehuisvest. Ik kan nog een heel lange lijst geven van organi­sa­ties en ac­ti­vi­teiten, maar ik schrik er wel van dat de minister voor zorg van dit alles helaas niets weet... Over margi­na­li­sa­tie van kerken en seculari­sa­tie ge­spro­ken...

En wat de katho­lieke kerk betreft...

Naar de katho­lieke kerk toe vind ik haar reactie zuur. In de zes­tien­de eeuw heeft de Neder­landse over­heid van des­tijds alle bezit van de katho­lieke kerk geconfis­ceerd, niet alleen kerken maar alles; daarna was het katho­lieke geloof gedurende twee eeuwen een ongeoorloofde gods­dienst, zon­der de moge­lijk­heid om als kerk bezit te hebben. In de negen­tien­de eeuw, toen er vrij­heid kwam voor de katho­lieken, kwamen de katho­lieken uit hun schuil­kerken en hebben vanuit het niets vele kerken gesticht en eindeloos veel zieken­hui­zen opgericht en in­stel­lingen voor ouderen­zorg, kin­derte­hui­zen, scholen en wat al niet. Vele reli­gi­euze in­sti­tu­ten die wer­den geïnitieerd, ston­den borg voor zorg en onder­wijs. De katho­lieke kerk heeft dus geen grote vermogens op kunnen bouwen, maar haar geld gestoken in kerken en heel veel werken van zorg voor de naaste.

Monu­menten

Veel van die kerken zijn op de monu­ment­lijst geplaatst en er rust van over­heidswege dus een plicht op de pa­ro­chies die kerken te onder­hou­den. De kerken wor­den in ons land niet zoals in veel Europese lan­den door de bur­ger­lijke over­heid bekos­tigd, al zijn ze vaak beeldbepalend en waar moge­lijk toe­gan­ke­lijk voor ieder­een; er is alleen een gedeelte­lijke vergoe­ding voor de res­tau­ra­tie van rijks­mo­nu­menten (de vergoe­ding voor ge­meen­telijke monu­menten stelt nau­we­lijks iets voor).

Finan­ciële uit­dagingen 

We zijn dank­baar dat zich nu meer jon­ge­ren tot de kerk wen­den, maar dat neemt niet weg dat we toch nog kerken moeten afstoten, want indi­vi­dua­li­se­ring en seculari­sa­tie hebben diepe won­den geslagen en vele pa­ro­chies draaien al jaren met bloedrode cijfers. De jon­ge­ren hebben niet de vermogens die tot instand­hou­ding van de kerken kunnen lei­den. Veel monu­mentale kerken staan voor enorme uit­dagingen en ze moeten dus gebouwen afstoten.
Het is in die moei­lijke situatie dat de verlei­ding groot kan zijn om kerken op oneigen­lijke wijze onder druk te zetten. De minister lijkt zich bij die trend aan te willen sluiten door haar inter­view, maar ik hoop nautur­lijk dat ik dat helemaal mis heb.

De kerk blijft haar inzet voor caritas trouw

Ondanks deze moei­lijke situatie is de kerk op het gebied van de caritas, de zorg voor de naaste actief. Zoals genoemd: bijna alle pa­ro­chies hebben een Parochiële Caritas In­stel­ling die daar in de pa­ro­chies borg voor tracht te staan.

Mijn vraag...

Het zou mij en vele mensen die zich voor caritas inzetten, goed doen, als de minister haar woor­den zou willen herover­we­gen.