Zoeken

Hieronder vindt U de verschillende documenten van het Dicasterie voor de Geloofsleer die betrekking hebben op het schisma van de Priesterbroederschap van de H. Pius X (FSSPX).

De bisschopswijdingen die de Priesterbroederschap van de H. Pius X wil laten verrichten zonder mandaat van de paus, zijn te betreuren omdat we altijd hopen en bidden dat de gelovigen en ook deze fraterniteit, in de communio van de Kerk met de opvolger van de apostel Petrus en de vicaris van Christus blijven. Het is ook treurig dat degenen die - zonder pauselijk mandaat - de bisschopswijding toedienen en zij die deze ontvangen een excommunicatie oplopen, die daaraan verbonden is.

Woensdag 17 juni hield ik in Den Haag een lezing binnen het kader van een ontbijtbijeenkomst van ICLN (International Catholic Legislators Network) over Christen-zijn in politiek en openbaar bestuur, met name over enkele fundamentele uitgangspunten van de katholieke sociale leer die voor politici en bestuurders leidend kunnen zijn. De lezing wordt gevolgd door de toespraak van paus Leo XIV tot het Spaanse Congres van afgevaardigden en de Senaat.

Op tweede Pinksterdag mochten we een dubbele vreugde beleven: om 12.00 uur werd de nieuwe pauselijke Encycliek gepresenteerd: Magnifica Humanitas, een sociale Encycliek (Pauselijk rondschrijven) die ingaat op de vragen en uitdagingen die AI met zich meebrengen. Ook werd een nieuwe Apostolisch Nuntius voor Nederland benoemd, geen onbekende met Nederland.

De vragen die we in deze lezing zullen bespreken, zijn momenteel bijzonder actueel, zowel door de vragen die door de synode over synodaliteit zijn opgeworpen, als door de door de Priesterbroederschap van de heilige Pius X voorgenomen bisschopswijdingen. Dat alles raakt aan de communio binnen de kerk.

Op 24 maart waren de seminaristen van het Interdiocesaan Theologisch Instituut Maria, Moeder van de Kerk in Heiloo bijeen voor een symposium bij gelegenheid van de afsluiting 60 jaar geleden,m van het tweede Vaticaans concilie. Onze vertrekkende Apostolisch Nuntius was erbij en was hoofdcelebrant van de Eucharistieviering

Zondag 8 maart heb ik de heilige Eucharistie gevierd in de Sint Bonifatiuskerk in Zaandam. Dit keer was ik er niet voor een speciale gelegenheid. Maar er was wel een goede gelegenheid de parochianen te ontmoeten bij de koffie na de Mis. Het evangelie ging over de ontmoeting van Jezus met de Samaritaanse vrouw (Jo. 4, 5-42): een heel actueel evangelie voor wie een missionaire kerk wil zijn! Ga in gesprek... Maar die ontnoeting met de Samaritaanse heeft ons nog meer te zeggen...

Sinds vorig jaar is er in de Bavokathedraal maandelijks een Bavodag, gewoonlijk op de derde zondag. Na de Eucharistieviering is iedereen welkom voor een lezing, gebed en een lunch. Deze zondag heb ik over het tweede Vaticaans concilie verteld.

Op het feest van Christus Koning heb ik traditiegetrouw de heilige Mis in de kathedraal gevierd met het voltallige kathedrale koor dat goed bij stem was, al had het net een Piratenfeest achter de rug vanwege het feest van Sint Caecilia. Frank Zwart, Bas, was vijftig jaar bij het koor. Hij is jong begonnen en kan DV nog jaren mee! Ook vierden we wereldjongerendag met na afloop van de Mis een programma in het bisschopshuis. Wie is koning Christus? En wat beteknt dat voor ons?

Zaterdagavond 22 november trad opnieuw een groep jonge mensen toe tot de katholieke kerk. Zij hebben zich de afgelopen maanden voorbereid door de fundamentencursus, meestal na een Alphacursus. In de plechtigheid werden vier jonge mensen gedoopt, zes anderen ontvingen het vormsel.

Op zaterdag 1 november werd in de Sint Bavokathedraal in Haarlem het honderjarig bestaan van het Ziekenapostolaat gevierd. De initiatiefnemer was pastoor mgr. Laurentius Willenborg, samen met zr. Cassandra die als religieuze de wijkverpleging onder haar hoede had.

In Turijn hebben we de avond van de Barmhartigheid gehouden, met persoonlijk gebed, aanbidding en gelegenheid om te biechten. Het was een intense en mooie avond in de parochiekerk vlakbij het logeeradres, waar we door pastoor don Tonino Borio en zijn mensen zeer hartelijk werden ontvangen. Hieronder de catechese die ik bij die gelegenheid heb gegeven.

Op vrijdag 25 juli heb ik me aangesloten bij de jongeren die met de bisdomreis "Vanuit het hart, naar het hart" op weg zijn naar het Jubileum van de jongeren in Rome.

Woensdagavond 19 juni vond er bij CNV een ontmoeting plaats over identiteitsbeleid in het katholiek onderwijs. Wanneer is een school katholiek? En hoe kun je die identiteit gestalte geven in onze tijd.

Maandag 31 maart werd de Willibrorddag gehouden op het seminarie. Zoals gewoonlijk had ik een gesprek met de jonge priesters en was er een lezing, dit keer door Niko Schonebaum over het werk van de heilige kerkleraar St. Thomas van Aquino. In de heilige Mis ging ik nader in op het leven van de "Doctor Angelicus".

Op 30 november werd in het bisschopshuis het symposium gehouden "Vrede begint bij jezelf". Burgemeester Jos Wienen van Haarlem hield een mooi, persoonlijk verhaal; Marianne Visser van Klaarwater vertelde ervaringen over haar oom Bernard van Klaarwater, als missionaris gestorven in Papoua Nieuw Guinea. Ik heb gesproken over het Jubeljaar en de betekenis ervan voor ons en over de Encycliek over de broederschap van alle mensen "Fratelli tutti".

Lourdes is een plaats waar mensen ervaren dat de hemel de aarde raakt. Ik heb er ook twee overleden priesters herdacht.

Lourdes brengt vele mooie ervaringen, zoals de lichtprocessie en de sacramentsprocessie en de internationale Mis en vele andere mooie momenten.

Zondag 1 september mocht ik het nieuwe seizoen openen van RK Vrouwen die in de plebanie/bisschopshuis in Haarlem bijeen komen. Dit keer ging het over de betekenis en achtergrond van samen kerk-zijn en wat dat betekent voor ons bisdom.

Op 15 augustus, Hoogfeest van Maria's tenhemelopneming, was ik in Heiloo voor de heilige Mis, de processie en een lezing over de dromen van Don Bosco. Rond de vijfhonderd gelovigen namen deel aan de Eucharistieviering en ook voor de processie, de lezing en de aanbidding erna was veel belangstelling.

Zondag 30 juni werd in de zondagsmis in de Sint Jacobuskerk aan de Parkstraat in Den Haag de verjaardag van de pauskeuze van paus Franciscus herdacht met de Apostolisch Nuntius, de bisschoppen en de kardinaal als predikant. Die vergeleek de kerk met de Titanic. Staat de kerk op het punt te vergaan?

De verkiezingen van de leden van de tweede kamer komen er aan, op 22 november is het zover. Daar wil ik U wel iets over schrijven. Nee, ik ga U geen stemadvies geven. Maar wel wil ik aandacht vragen voor de waarden die we als kerk vanuit de katholieke sociale leer belangrijk vinden. In de sociale leer staan de mens - iedere mens - en diens onschendbare waardigheid centraal. Die mens als sociaal persoon, verbonden met anderen, vormt de basis van de samenleving.

Op 15 augustus vieren we het hoogfeest van Maria's Tenhemelopneming: Maria is met lichaam en ziel in de hemel opgenomen. Daardoor is Maria de eerste gelovige, in haar is alles voltooid waarin wij bij de verrijzenis van het lichaam hopen te delen. Ik zal die dag de heilige Mis vieren in het heiligdom van Onze Lieve Vrouw ter Nood (om 11.00 uur) en in de kathedraal (om 19.00 uur).

De continentale fase van het synodaal proces is afgesloten. In oktober zal in Rome de eerste Synode over synodaliteit plaats vinden. Wat wordt er eigenlijk onder Synodaliteit verstaan, wat zijn er de kenmerken van? In februari heb ik over dit thema een lezing gehouden aan de Sant Pacià universiteit in Barcelona. Hieronder vindt U die lezing in een Nederlandse vertaling.

Zaterdagmiddag 22 oktober vond eindelijk het symposium plaats naar aanleiding van het boek van mgr. dr. Dick Schoon, oud-katholiek bisschop van Haarlem, "Een aartsbisschop aangeklaagd in Rome", verschenen in 2019. Het symposium moest in 2020 worden afgelast vanwege Covid. Onder flinke belangstelling kon het nu worden gehouden in de Hoofddorpse Joannes de Doperkerk, met na afloop pannenkoeken eten in het onder de kerk gelegen "Fundament".

Maandag 26 september vond na een lange Corona-onderbreking weer een gesprek plaats van bisschoppen met vertegenwoordigers van politieke partijen, dit keer het CDA. Zij ontmoetten elkaar op het Partijbureau van het CDA in Den Haag. Over welke onderwerpen spraken zij?

Donderdag 5 mei vierden de Nederlandse bedevaartgangers de heilige Mis bij de grot waar Maria aan Bernadette is verschenen. Een bijzondere en inspirerende plek. Daarna werden de traditionele groepsfoto's gemaakt. Ook een boeteviering met biechtgelegenheid en tegen de avond de sacramentsprocessie stonden deze dag op het programma.

In twee groepen werden ook tijdens de Lourdesbedevaart in een korte plechtigheid door de Nederlandse pelgrims al de slachtoffers herdacht die voor onze vrijheid hun leven hebben gegeven. Bij deze herdenking heb ik de hierna volgende woorden gesproken, die ook in ons bisdomblad Samen Kerk als woord van de bisschop worden gepubliceerd.

Op woensdag 4 mei vierden de pelgrims de Internationale Hoogmis in verschillende talen mee in de Pius X basiliek van Lourdes. Samen met vele Pelgrims, vooral uit Frankrijk, Italië, Duitsland en Nederland vierden we de Eucharistie. Het heiligdom had me gevraagd om hoofdcelebrant te zijn en de preek te houden. Die vindt U hier.

De vereniging voor katholiek en christelijk onderwijs Verus hield op woensdag 3 november haar jaarlijkse identiteitsdag in Driebergen, rond de publicatie "De school als bouwplaats" van Erik Borgman. Op deze dag heb ik ook een bijdrage gegeven. Is bijzonder onderwijs, is onderwijsvrijheid een "stinkende reliek uit het verleden"?

Op 16 juli heeft paus Franciscus een Apostolische Brief in de vorm van een 'Motu Proprio' gegeven met nieuwe bepalingen over het gebruik van de Romeinse liturgie van vóór de herziening van 1970. Een enkele opmerking bij dit nieuwe document als antwoord op vragen "uit het veld".

Mgr. dr. Paul Hamans doceert Kerkgeschiedenis in het seminarie van Rolduc en het Willibrordseminarie van ons bisdom. Hij heeft al vele kerkhistorische werken en artikelen gepubliceerd. Aan die lijst is nu toegevoegd het levensverhaal van Edith Stein en haar lotgenoten. Die levensbeschrijving is voortgekomen uit een bijzondere opdracht die Hamans eerder kreeg.

Op het Hoogfeest van Maria's tenhemelopneming heb ik de heilige Eucharistie gevierd, eerst bij de Gemeenschap van Sant’ Egidio in de Mozes en Aäronkerk in Amsterdam, waar ik Anna Maria mocht dopen, daarna in Heiloo waar de pelgrimsmis van deze dag in de open lucht was voorzien. Er waren daar extra vieringen om met inachtname van de Corona-regels toch zoveel mogelijk mensen in de gelegenheid te stellen het Hoogfeest mee te vieren.

Veel situaties die zich tijdens deze Corona-crisis voordoen, herinneren aan de oorlogsjaren. Hoe vaak hebben we al gehoord dat iets sinds die bezettingstijd niet meer is voorgekomen. Toch gaat hier elke vergelijking ook erg mank. We gedenken met eerbied de vele - vaak jonge - mannen en vrouwen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid.

Paus Franciscus heeft bij gelegenheid van het feest van Onze Lieve Vrouw van Guadalupe (12 december) in de Sint Pieter een preek gehouden ‘voor de vuist weg’, waarin hij onder meer sprak over de vraag of het wenselijk is om tot een nieuwe dogmaverklaring te komen, met name een vijfde dogma over Maria’s medewerking aan de verlossing. Op vrijdag 3 april 2020 heeft de paus dit herhaald in het preekje dat hij bij de ochtendmis in Santa Marta hield: er is één Verlosser en die titel moet niet herhaald worden. Het is duidelijk dat paus Franciscus het gebruik van de titel ‘medeverlosseres’ niet ziet zitten. Hoe moeten we hier mee omgaan?

Van 22 tot 25 januari heb ik deelgenomen aan een bisschoppenontmoeting in Sintra (Portugal), niet ver van Lissabon. Met ruim honderd bisschoppen van de gehele wereld volgde ik een programma van lezingen en gesprek over onderwerpen die betrekking hadden op het belang van geloof en rede voor de ontwikkeling van een meer rechtvaardige samenleving.

Vrijdag 22 november heb ik deelgenomen aan een ontmoeting van Europese bisschoppen, die was georganiseerd door de Gemeenschap van Sant’ Egidio in Rome. Een twintigtal bisschoppen was daar uitgenodigd om met elkaar van gedachten te wisselen aan de hand van een inleiding van prof. Andrea Riccardi, stichter van de Gemeenschap van Sant’ Egidio.

Woensdag 18 september vond in het Sint Janslyceum van Den Bosch de studiedag van de NKSR (Nederlandse katholieke Schoolraad) over burgerschapsvorming plaats, waaraan ik een bijdrage heb gegeven.

Dinsdag 19 mei was ik in Zwaag voor het ziekentriduüm dat daar voor de tachtigste keer werd gehouden! Een mooie mijlpaal en een prachtige geschiedenis van vele jaren hartelijke zorg voor vele zieken in de wijde regio door talrijke vrijwilligers. Ook dit jaar was de kerk gevuld met bedden en rolstoelen.

Tijdens zijn apostolische reis naar de Verenigde Arabische Emiraten heeft paus Franciscus samen met de Groot Iman van Al-Azhar, Ahmad Al-Tayyeb een document getekend over de broederschap onder de mensen. Het document heeft naast positieve ook negatieve reacties opgeleverd: had de paus de waarheid van het katholieke geloof verloochend?

In het Adelbertcollege in Wassenaar werd op donderdag 20 september door de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) een studiemiddag gehouden over het thema ‘Interculturele dialoog in het onderwijs’. Schoolleiders zijn er vaak verlegen mee, want: hoever moet je gaan op een katholieke school? Dat gaat ook over allerlei praktische zaken, van douchen tot kerstmis vieren.

Van 11-16 september was ik in Lourdes met een 240 pelgrims uit heel Nederland, waaronder een groep pelgrims vanuit ons bisdom Haarlem-Amsterdam. In Lourdes trof ik bovendien de pelgrimgroep uit Alkmaar en Bergen. Het waren mooie dagen en het was geweldig om te zien hoeveel vrijwilligers zich inzetten voor de organisatie en de begeleiding van de bedevaartgangers die zorg behoeven.

Vandaag, op 2 augustus 2018, is bekend gemaakt dat paus Franciscus een gewijzigde tekst van nummer 2267 van de Catechismus van de Katholieke Kerk heeft goedgekeurd waarin de doodstraf ‘ontoelaatbaar’ wordt genoemd.

Op 7 oktober was ik in Thorn in de Foyer de Charité voor de Geloofsdag om daar enkele inleidingen over de medewerking van Maria aan de verlossing te geven en de Eucharistie te vieren. Op deze dag wordt de gedachtenis van Onze Lieve Vrouw van de Rozenkrans gevierd.

Op de octaafdag van het hoogfeest van Maria tenhemelopneming wordt de gedachtenis van Maria Koningin gevierd. Deze gedenkdag is door paus Pius XII ingesteld in 1954, al had die toen nog een andere plaats in de liturgische kalender.

In Tiergarten in Berlijn, tussen het oude Oost- en West-Berlijn bevindt zich een monument dat ik tijdens mijn bezoek aan de stad met bijzondere interesse en met huiver heb bekeken: de gedenkplaats van de slachtoffers van ‘euthanasie’ in het Derde Rijk. De weg naar deze ‘euthanasie’ werd geplaveid door een beroep op het mededogen van mensen. Maar een bisschop en een plebaan verhieven hun stem.

Op 14 juni, feestdag van de heilige Liduina was ik in Schiedam, waar de broederschap van Sint Liduina bijeen was om samen met parochianen en belangstellenden de vespers te bidden en naar een lezing te luisteren over deze heilige.

Terwijl paus Franciscus in Fatima was om het eeuwfeest van de verschijningen van Maria te vieren kwamen alle Nederlandse bisschoppen samen in de Onze Lieve Vrouwe basiliek in Maastricht om de Nederlandse bisdommen aan het onbevlekt hart van Maria toe te wijden.

Paus Franciscus heeft aan het einde van het jaar van de barmhartigheid alle priesters blijvend de bevoegd­heid verleend om degenen die abortus hebben gepleegd te absolveren en aan de gelovigen die bij een priester van de Broederschap van Pius X biechten om daar geldig en geoorloofd de absolutie te ontvangen van hun zonden “tot er nieuwe bepalingen terzake” komen.

Paus Franciscus heeft in antwoord op een vraag over de mogelijkheid van vrouwelijke diakens gesproken. Het gebeurde tijdens een ontmoe­ting met hogere oversten en de vraag en het antwoord waren spontaan en informeel. De paus ging er uitgebreid op in ook omdat die vraag hem ooit nogal geïnteres­seerd had. Heeft de paus werkelijk een opening gegeven naar het vrouwelijk diakonaat?

Een priester of seminarist kan niet volstaan met het aan­vaarden van het celibaat als iets wat er nu een­maal bij hoort. Het is een levens­keuze die nauw samen­hangt met de betekenis van het priester­schap. De Kerk heeft de celibaats­ver­plich­ting van de priesters door de eeuwen heen bewaard.

Radboud University organised a conference on the current challenges and opportunities in catholic education and religious education in catholic schools, which took place in Soeterbeeck, a conference centre of the University near Ravenstein. At the start of this conference I was to read a personal message sent by Archbishop Angelo Vincenzo Zani.

Het kerkelijk wetboek stelt dat wie uit schuldige nalatigheid op onwettige wijze een handeling van kerkelijke macht of bediening of taak stelt of nalaat met schade voor een ander, moet worden gestraft. Wie misbruik maakt van een taak of kerkelijke macht, moet eveneens worden gestraft naar gelang de ernst van zijn handelen of nalaten. Dat geldt voor ieder die kerkelijke verantwoordelijkheid draagt, ook voor een diocesane bisschop.

Wanneer is iets een geloofswaarheid, wanneer is een kerkelijke uitspraak 'onfeilbaar'? Toen in 1998 de Apostolische Brief "Ad tuendam fidem" verscheen, meenden velen dat het terrein van onfeilbare uitspraken werd uitgebreid. Zo bestaan er nogal eens misverstanden over onfeilbaarheid en de geloofswaarheden.

Het bezoek op 1 september van de REA(Raad voor Economische Aangelegenheden)-leden aan lokaties in het bisdom waarmee zij in haar vergaderingen te maken heeft, ging in de loop van de middag naar het tot hospice omgebouwde kerkgebouw van St. Pius X in Alkmaar en het heiligdom in Heiloo.

Deze inleiding - oorspronkelijk gehouden tijdens een retraite voor priesters en diakens - gaat over de algemene roeping tot heiligheid, thema van het vijfde hoofdstuk van de dogmatische constitutie Lumen Gentium van het tweede Vaticaans concilie. Het gaat over een streven naar heiligheid dat aangepast moet zijn aan onze roeping in het leven. En wat is de beekenis van de drie evangelische raden?

In een tweede deel "overwegingen over de Kerk" staan we stil bij het beeld van de Kerk als lichaam van Christus en bij de zonde in de Kerk (Lumen Gentium 7 en 8). De overweging gaat terug op inleidingen die zijn gehouden tijdens de retraite van priesters en diakens van het bisdom Roermond.

Op het hoogfeest van Maria Tenhemelopneming was ik voor de heilige Mis in Heiloo, waar vele mensen naar toe waren gekomen om dit feest bij Maria te vieren. Na afloop maakten vele mensen gebruik van het Oesdom-terras om daar in het zonnetje koffie te drinken (of iets anders; zie foto)

Op zondagmiddag 23 maart kwamen de leden van het Legioen van Maria van Amsterdam bijeen voor de jaarlijkse Acies-viering, waarin de legionairs hun toewijding aan Maria vernieuwen. Eén voor één kwamen zo'n zestig leden naar voren om deze toewijding persoonlijk uit te spreken voor Maria en met de hand op het Vexillum (standaard of veldteken) als symbool van de geestelijke strijd en de bescherming van Maria. Tijdens de gebedsdienst, voor het Lof dat in de Onze Lieve Vrouwekerk aan de Keizersgracht in Amsterdam plaatsvond, heb ik de volgende overweging over de toewijding uitgesproken.

De Kerk leeft, ook in het bisdom Haarlem-Amsterdam. Dat mocht ik het afgelopen weekend weer merken met een drukke kostersdag, een volle ‘Ida’s koffiekamer’ voor een lezing over Maria en een viering met een gmeenschap van de Neocatechumenale Weg, die een belangrijke nieuwe stap zette.

Godsdienstvrijheid is nog steeds een enorm vraagstuk: op vele plaatsen in de wereld worden mensen om hun geloof vervolgd en de zogenaamde Arabische lente was voor de christenen in de landen van Noord-Afrika en het Midden-Oosten eerder een Siberische winter. Maar er zijn ook andere problemen rond dit thema. Zaterdagmorgen 19 oktober sprak ik over de Godsdienstvrijheid aan de hand van de Verklaring Dignitatis Humanae van het tweede Vaticaans concilie, voor de Amsterdamse Sint Nicolaasacademie die sinds een aantal jaren bijeenkomt in een zaal van de pastorie van de Sint Agneskerk aan de Amstelveenseweg in Amsterdam.

Op De Tiltenberg werd op vrijdag 12 april een studiedag gehouden voor priesters, diaken, pastoraal werkers, catechisten en cateche­tische mede­werkers van het bisdom. Behalve de Eucharistie­viering, middag­gebed, lunch en uit­wisseling in groepen, waren er twee lezingen. Tegen de vijftig deelnemers maakten de dag mee.

In Volendam werd dit jaar de wereldjongerendag in ons bisdom gevierd. Na de Eucharistieviering in de Sint Vincentius a Paolokerk (waarbij ik onderstaande homilie hield) werd de dag voortgezet in het Pius X gebouw waar onder andere John Pridmore zijn levensgeschiedenis vertelde.

Van 11-15 juni heb ik deelgenomen aan het Congres over canoniek recht van de Pauselijke Gregoriaanse Universiteit ("Gregoriana") in Brescia. Aan de orde kwamen allerlei ontwikkelingen in het kerkelijk recht, zoals de ordinariaten voor de Anglicanen die in de katholieke Kerk zijn opgenomen, de mogelijke personele prelatuur-vorm voor de leden van de Broederschap van de H. Pius X die zich met de Kerk verzoenen, vragen rond huwelijksrecht, religieuzenrecht, tijdelijke goederen en niet te vergeten het strafrecht, dat momenteel door de Kerk wordt herzien.Tijdens deze bijeenkomst heb ik op woensdag 13 juni een homilie gehouden, die ik voor de liefhebbers hieronder weergeef.

Hieronder volgt de lezing die ik heb gehouden over de medewerking van Maria aan de verlossing en de betekenis van een mogelijk dogma waarin die medewerking onder woorden wordt gebracht onder de titels die daarvoor worden voorgesteld van "medeverlosseres, middelares en voorspreekster". De lezing vond plaats op de gebedsdag van de Vrouwe van alle volkeren waarvoor op het Pinksterfeest zo'n 900 mensen naar Amsterdam waren gekomen.