Zoeken

Een greep uit mijn agenda.

On saturday-evening we celebrated the concluding holy Mass (liturgy of 3^rd Sunday of Easter, gospel: Luke 24, 13-35) at the two days-general assembly of the Conseil Européen d'Enseignement Catholique (CEEC). Like a good teacher Jesus, the risen Lord, accompagnies two disciples on their way to Emmaus.

On friday the 17th of april the participants in the General Assembly of CEEC (European Council for Catholic Education) celebrated holy Mass in Saint James (Jacobus)-church, Parkstraat in The Hague. The gospel was John 6, 1-15. In this gospel Jesus shows what it is like to be a teacher.

On Friday morning 17 april, I opened the 106^th General Assembly of the European Council of Catholic Education convend in The Hague with a prayer and a short address on the Dutch catholic school system and the need for educating young people to be peace-makers.

De Vereniging van Docenten Levensbeschouwing en Godsdienst (VDLG) hield op dinsdag 10 maart haar jaarlijkse studiedag in Congrescentrum Domstad. Tijdens die dag kregen de docenten de onderwijsbrieven van de Bisschoppelijk Gedelegeerden voor het Onderwijs (namens hun bisschoppen) uitgereikt. Die gedelegeerden kwamen tevoren bijeen voor een korte vergadering.

Op woensdag 4 maart was in ’s-Hertogenbosch het onderwijssymposium van de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) over armoede en kansen(on)gelijkheid in het onderwijs met inleidingen van prof.dr. Inge de Wolf, prof. dr. Edith Hooge en prof. dr. Theo van der Zee en presentatie van enkele best practices. Aan het begin van de studiemiddag heb ik onderstaande inleiding uitgesproken.

Here you find the English text of the speech I delivered in the Saint Nicholas Co-Cathedral Basilica in Amsterdam at the New Years reception of this year 2026. Several themas are dealt with, regarding church-life and society in the Netherlands.

Woensdag 19 november was ik in Almere voor het Onderwijsfestival van Verus, de organisatie voor katholiek en protestants-christelijk onderwijs. Een inspirerend programma bracht muziek, bezinning en ontmoeting.

In de eerste volle novemberweek is een bedevaart van verschillende parochies in Rome. zoals ik in een vorig bericht al heb geschreven, bij elkaar 165 mensen; met de Nederlanders van parochies buiten ons bisdom waren we zelfs met 350 uit ons vaderland bij de algemene audiëntie van paus Leo XIV op woensdag 5 november. En er was meer te doen: hierbij een indruk...

Paus Leo XIV heeft een nieuwe Apostolische Brief gepubliceerd over vorming en onderwijs, ter gedachtenis van de 60e verjaardag van de Concilieverklaring Gravissimum Educationis. De paus maakt duidelijk dat de Kerk haar onderwijs-missie met kracht wil blijven bevorderen. De heilige John Henry Newman is hierbij door de paus uitgeroepen tot patroonheilige voor de onderwijsmissie van de Kerk, samen met de H. Thomas van Aquino. Een lofzang op het vormende, educatieve belang van het onderwijs. En de paus geeft drie prioriteiten aan voor het onderwijs (10.3).

Op woensdag 1 oktober 2025 promoveerde Quirien Hagens, toegewijde zuster van Emmanuël, docent levensbeschouwing en filosofie en stagecoördinator aan de Tilburg School of Theology, op een proefschrift over het perspectief op de identiteit van katholiek voortgezet onderwijs in een seculiere context als de Nederlandse, gebaseerd op het denken van paus Franciscus.

Op 23 september kwamen de bisschoppelijk gedelegeerden voor het onderwijs, die samen het Officium Educationis vormen, voor hun vergadering bijeen in Baarn. Daar verwelkomden zij Gusta Willems, de nieuwe beleidsmedewerker van de Bisschoppenconferentie. Tijdens een lunch namen we afscheid van Berry van Oers.

Woensdagavond 19 juni vond er bij CNV een ontmoeting plaats over identiteitsbeleid in het katholiek onderwijs. Wanneer is een school katholiek? En hoe kun je die identiteit gestalte geven in onze tijd.

Dinsdag 20 mei was in het Sint Janscentrum in Den Bosch een wederzijdse kennismaking van de RK Klankbordgroep van Verus, de organisatie voor vereniging voor katholiek en christelijk onderwijs, en de bisschoppelijk gedelegeerden voor het onderwijs. Woensdag 21 mei kwam een groep pelgrims op bezoek uit een aantal parochies tussen Varese en de Zwitserse grens. Vrijdag 16 mei kwamen twee Italiaanse bisschoppen langs. Aanstaand weekend verwachten we het bezoek van de kardinaal staatssecretaris, Z. Em. kardinaal Pietro Parolin.

Vrijdagmorgen 31 januari was Henri Bontenbal, partijleider en fractievoorzitter in de tweede kamer van het CDA op bezoek in Haarlem. Het gesprek vond plaats naar aanleiding van het programma kloostergasten waarin Bontenbal een bezoek bracht aan de abdij van Egmond. Maar het gesprek ging natuurlijk over veel meer: de Katholieke sociale leer biedt vele raakvlakken.

Vanuit het Centrum voor Vormingsonderwijs is een open brief opgesteld gericht aan het kabinet over de voorgenomen bezuiniging op vormingsonderwijs. De brief is mede ondertekend door mij namens de Rooms Katholieke Kerk.

Woensdag 13 maart bezocht ik de Sint Jozefschool aan de Kalfjeslaan in Amsterdam. De school viert het 150-jarig bestaan en is daarmee waarschijnlijk de oudste basisschool van Amsterdam.

Woensdag 24 januari was het Officium Educationis bijeen, de vergadering van bisschoppelijk gedelegeerden voor het onderwijs, Bij die gelegenheid hebben we afscheid genomen van Diederik Wienen die is opgevolgd door diaken Wim Balk.

Dinsdag 28 november hadden mgr. Gerard de Korte en ik een ontmoeting met CNV Commissie identiteit. We spraken over het onderwijs en aspecten van de sociale leer van de kerk. Veel interessante thema's kwamen aan bod.

De Stichting Verbiest uit Leuven heeft een bezoek van een delegatie van Chinese bisschoppen georganiseerd, mede ter voorbereiding op een grotere conferentie die men volgend jaar rond deze tijd wil houden. Vier Chinese bisschoppen en een priester van een vijfde bisdom zijn enkele dagen te gast in België, Nederland en Frankrijk. 11-12 september waren zij in ons bisdom.

Op 6 september vond in Utrecht de eerste vergadering van het nieuwe seizoen van het Officium Educationis plaats. We namen na afloop afscheid van drs. Liesbeth Stalmeier, die namens het bisdom Rotterdam Bisschoppelijk Gedelegeerde voor het Onderwijs was.

Dinsdagochtend 5 april vond in de Obrechtkerk (O.L. Vrouw van de allerheiligste rozenkrans) in Amsterdam een gebedsviering plaats als start van de ‘Walk for Homs’ een meerdaagse pelgrimstocht te gedachtenis aan de in 2014 in Homs (Syrië) vermoorde Jezuïet, pater Frans van der Lugt. Zijn nichtje Anne-Claire had het initiatief genomen en er is veel belangstelling voor, ook van media.

Zaterdag 6 november vierde El Shaddai chapter Amsterdam de 26e verjaardag. De Mis was op het feest van de eerste geloofsverkondigers van onze streken. Dat kwam mooi uit, want op de Filippijnen is dit jaar 500 jaar evangelisatie herdacht. Dat wordt op de Filippijnen herdacht met een heilig jaar. De ambassadeur in Nederland stond daarbij stil in een toespraak na afloop van de viering.

Woensdag 18 september vond in het Sint Janslyceum van Den Bosch de studiedag van de NKSR (Nederlandse katholieke Schoolraad) over burgerschapsvorming plaats, waaraan ik een bijdrage heb gegeven.

Met regelmaat komen de bisschoppelijk gedelegeerden voor het onderwijs bijeen in het "officium educationis". Ook woensdag 22 mei was het zover. In goede sfeer werd gesproken over onder meer de Week van het Katholiek Onderwijs, die in het najaar wordt gehouden, en de studiedag van de NKSR over burgerschapsvorming die op 18 september wordt gehouden.

In Amsterdam is op zaterdag 6 april herdacht dat vijf jaar geleden pater Frans van der Lugt werd vermoord in het Jezuïetenhuis in Homs. Hij bleef in de stad, bij zijn mensen, ondanks de oorlogssituatie, wetend van het gevaar. Zij leven was gewijd aan het bij elkaar brengen van mensen en tot eenheid brengen en er zijn voor de zwaksten in de samenleving.

Op donderdag 20 september houdt de Nederlandse Katholiek Schoolraad (NKSR) een studiemiddag over interculturele dialoog.

Le ministère de la direction spirituelle est très important. Tous les prêtres qui, d’une manière ou d’une autre, réalisent ce service, ont pu constater les fruits dans la vie du fidèle confié à leur soin. C’est vraiment un moyen efficace pour la formation de la vie spirituelle. Il est très bon que les fidèles sachent et voient que leurs prêtres, eux aussi, sont convaincus de la valeur de cet entretien avec un confrère et font usage de cet aide pour leur vie sacerdotale.

Radboud University organised a conference on the current challenges and opportunities in catholic education and religious education in catholic schools, which took place in Soeterbeeck, a conference centre of the University near Ravenstein. At the start of this conference I was to read a personal message sent by Archbishop Angelo Vincenzo Zani.

Op donderdag 28 april nam mw. drs. Martina Meul afscheid als bisschoppelijk gedelegeerde voor het katholiek onderwijs in het bisdom Breda, eerst in de bisdomkantoren, daarna tijdens een etentje van de collega’s uit de andere bisdommen. Daar kreeg zij veel lof en woorden van dank.

Iedere twee maanden komt het 'Officum educationis' bijeen, de vergadering van bisschoppelijk gedelegeerden voor het onderwijs. Hoe belangrijk hun werk ook is, het staat door teruglopende financiën nogal onder druk. Dinsdag 16 juni namen we afscheid van twee gedelegeerden die maar gedeeltelijk worden vervangen.

Zondag 19 oktober wordt de buiten­gewone bisschoppen­synode in zekere zin afge­sloten met de zalig­ver­klaring van paus Paulus VI. Volgend jaar zal met het thema van huwelijk en gezin worden verder gegaan in een ‘gewone bisschoppen­synode’, nadat eerder al een consis­torie - een vergade­ring van de kardinalen - over dit onder­werp was gehouden. De synode heeft een slot­bood­schap uitge­bracht en kardinaal Eijk heeft over zijn ervaringen gesproken. De synode en de paus, zo onder­streepte hij, hebben geen verandering van de leer voor ogen.

De lesbrieven “Feest vieren!” voor de week van het katholiek onderwijs (van 6-10 oktober) zijn naar alle katholieke scholen verzonden. De lesbrieven ondersteunen het thema van deze week die dit jaar voor de eerste keer wordt gehouden. Het thema sluit aan bij dat van de kinderboekenweek, die in diezelfde week valt. Afgelopen woensdag kwamen de bisschoppelijk gedelegeerden voor het onderwijs bij elkaar voor hun eerste vergadering van het nieuwe schooljaar.

Staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft op 23 mei j.l. een lange brief (19 pagina’s) geschreven aan de tweede kamer met voor­gestelde maat­regelen in verband met de leerlingen­daling in primair en voortgezet onderwijs. Hij meent dat die leer­lingen­daling om ‘een stevige aanpak’ vraagt en dat hij zo’n aanpak in zijn brief met de juiste prikkels onder­steunt. Hij toont zich daarbij - mijns inziens - een typische vertegen­woordiger van een heel bepaalde onderwijs­opvatting, die ik niet deel.

Donderdag 12 juni namen de ‘bisschop­pelijk gedele­geerden’ voor het onderwijs afscheid van twee collega’s die jarenlang hun sporen hebben verdiend door school en kerk te verbinden: dr. August Habets de gedele­geerde van het aartsbisdom Utrecht gaat met pensioen, drs. Stefan Mangnus, die namens de bisschop van Groningen-Leeuwarden verant­woordelijk was voor Onderwijs en catechese, treedt in bij de Orde van de Predikheren (Dominicanen).

Deze week zijn er veel vergaderingen: het officium educationis (zie vorig bericht), de Raad voor Economische Aan­ge­legen­heden van het Bisdom, die over de financiële aange­legen­heden gaat, de maande­lijkse Bisschoppen­conferentie waarin de bisschoppen over een veelheid aan thema’s vergaderen, een benoe­mingen­vergadering, de priester­raad, de Diocesane Pastorale Raad die voor het eerst bijeen kom, de staf­vergade­ring van het bisdom, dagelijks bestuur en algemeen bestuur van de Nederlandse Katholieke Schoolraad en nog twee “ad hoc” vergaderingen.

Maandag 13 mei was ik als bisschop referent voor het onderwijs bijeen met de bisschoppelijk gedelegeerden, het “officium educationis”. Tijdens deze bijeenkomst moesten we afscheid nemen van drs. Clara Roes die deze zomer haar werkzaamheden als gedelegeerde in het bisdom Den Bosch zal beëindigen.

Bij het leven van een (hulp)bisschop hoort veel vergaderen. Ik moet dan ook regelmatig terugdenken aan wat een oude pastoor mij ooit zuchtend met een variant op het bijbelwoord heeft gezegd toen hij zich tamelijk kritisch uitliet over de vergadercultuur die in de zestiger jaren bezit had genomen van onze parochies: "Als de Christus maar vergaderd wordt".

De Codex Iuris Canonici  is bij verschijnen “het laatste conciliedocument” genoemd, omdat dit wetboek de leer van het tweede Vaticaans concilie heeft “vertaald” naar de praktische regelingen. Het concilie heeft de sacramentaliteit van de Kerk beklemtoond en bevestigd dat door de sacramenten een deelname wordt geschonken aan de zending van Christus en de kerk. Het kerkelijk wetboek heeft op allerlei terreinen van het kerkelijk leven de band tussen het ontvangen sacrament (doopsel, vormsel, wijding) en de uit te oefenen bevoegdheid onderstreept en versterkt, zodat meer tot zijn recht is gekomen dat de kerkelijke taken worden uitgeoefend uit kracht van de sacramenten die men heeft ontvangen.