Zoeken

Sinds vorig jaar is er in de Bavokathedraal maandelijks een Bavodag, gewoonlijk op de derde zondag. Na de Eucharistieviering is iedereen welkom voor een lezing, gebed en een lunch. Deze zondag heb ik over het tweede Vaticaans concilie verteld.

Op woensdagavond 14 januari en donderdag 15 januari hebben we de overleden pastoor Guus Hendriks, ere-kanunnik van het kathedraal kapittel van ons bisdom in een gebedswake en bij de pontificale uitvaart aan de Heer toevertrouwd. In de homilie stond ik stil bij zijn leven en priesterlijk werken in het licht van het evangelie genomen uit de Eucharistische rede in het zesde hoofdstuk van het Johannes-evangelie.

Zaterdag 8 november vierde het Koptisch-Orthodox bisdom van Nederland feest omdat het veertig jaar geleden was dat de eerste kerk, de huidige Sint Mariakathedraal aan de Mosstraat in Amsterdam Noord werd gesticht. Intussen is de Koptisch Kerk een groeiende en krachtige gemeenschap geworden.

De priestervakantie is vaak een gelegenheid voor mooie ontmoetingen, die tot goede gesprekken leiden. Zo bezochten we een orthodoxe kloostergemeenschap van zusters in Arnstein en bezochten we enkele plaatsen die met de oorsprong van het huis van Oranje-Nassau te maken hebben. Ook gingen we in het voetspoor van Hildegard von Bingen.

In de O.L. Vrouwekerk aan de Keizersgracht in Amsterdam heb ik de H. Mis van Sacramentsdag gevierd met aansluitend de processie door de straten van Amsterdam. In de volle kerk met zang van het Sint Alphonsuskoor vierden we het feest van de Eucharistie, het Sacrament waardoor Jezus de Heer ons sterkt op onze pelgrimstocht door het leven.

Zondag 11 juni vond in Amsterdam de sacramentsprocessie plaats, aansluitend aan de hoogmis in de Onze Lieve Vrouwekerk aan de Keizersgracht. Bij de processie zijn er geen problemen over zoveel Roomsheid. Amsterdam is bij uitstek de stad waar je "jezelf mag zijn". Die tolerantie is er dus ook voor een processie. Maar het gaat dan wel om de buitenkant...

Deze maand zal het tien jaar geleden zijn dat Jorge Maria Bergoglio tot paus werd gekozen. Ik heb bijzondere herinneringen aan het moment - 13 maart 2013 - waarop de nieuwe paus op het balkon van de Sint Pieter stond, want ik had het geluk toen net in Rome te zijn. Paus Franciscus heeft in deze tien jaar heel wat te weeg gebracht.

Vrijdagmiddag 18 november was de metropoliet van de Roemeens-Orthodoxe kerk op bezoek, samen met priester Iuga en een diaken. Het was een goed en aangename ontmoeting met een gemeenschap die in de westerse landen groeiende is.

Zondag 19 juni was het eindelijk weer mogelijk: de sacramentsprocessie in Amsterdam trok uit na een feestelijke hoogmis in de O.L. Vrouwe (Moeder Gods-)kerk aan de Keizersgracht in Amsterdam. De processie had een bijzonder tintje doordat de Syrisch-Orthodoxe aartsbisschop erbij was, op de dag waarop zijn gemeenschap de Armeense genocide herdacht.

Donderdaavond 24 maart was Sant’ Egidio gastheer voor een nieuwe mooie en inspirerende stap op de Synodale Weg: een oecumenische ontmoeting met vertegenwoordigers van de in Amsterdam aanwezige kerkelijke gemeenschappen.

Vrijdag 25 maart zal paus Franciscus en Akt van toewijding uitspreken aan het onbevlekt hart van Maria en daarbij Rusland en de Oekraïne en heel de mensheid toewijden. De paus heeft gevraagd om zich daar in de bisdommen en parochies bij aan te sluiten. In de kathedraal zal er dan een Vesperviering zijn en zal ik een akt van toewijding uitspreken.

De Russisch-Orthodoxe parochie in Amsterdam heeft duidelijk stelling genomen tegen de oorlog en wil hulp bieden aan slachtoffers en vreemdelingen. Daarbij heeft zij aangegeven de invasie van Oekraïens grondgebied te veroordelen. De vele onschuldige mensen die lijden onder al het militair geweld zijn in hun en in onze gebeden. De bisschop van Haarlem-Amsterdam schreef een steunbetuiging.

In alle katholieke kerken in Nederland is deze zondag gebeden om vrede voor de Oekraïne. Dat gebeurde ook in de kathedraal en er was een speciale Eucharistieviering in de Sint Nicolaasbasiliek in aanwezigheid van de Oekraïense ambassadeur en een vertegenwoordiger van de Russisch Orthodoxe kerk in Nederland.

Op het hoogfeest van de onbevlekte ontvangenis van Maria heb ik in het museum Ons' Lieve Heer op Solder als afsluiting van de presentatie "Lieve Maria", rond het Maria-beeld uit rond 1700 van het musem, onderstaande lezing gehouden over de onbevlekte ontvangenis van Maria.

Door kerkleiders van verschillende kerken in ons land is een oproep gedaan aan de Minister president, Mark Rutte, om zich in te zetten voor het behoud van de christelijke monumenten in de regio Nagorno Karabach, waarvan er in het recente verleden vele zijn vernietigd.

In de Mozes en Aäronkerk, toevertrouwd aan de gemeenschap van Sant’ Egidio, vond op zondagmiddag 3 november de jaarlijkse herdenkingswake plaats voor de vluchtelingen die omgekomen zijn onderweg naar Europa. Velen van hen vonden de dood in de Sahara of in de Middellandse Zee...

Dinsdagavond 16 april vond een bijzondere avond plaats in de Begijnhofkapel, georganiseerd door de St. Grigor Narekatsi Foundation Amsterdam, die bisschoppen van de Apostolisch Armeense, Syrisch Orthodoxe, Russisch Orthodoxe en Rooms Katholieke Kerk bijeen bracht. De bisschop van de Koptische Kerk, op het laatste moment verhinderd, zond een delegaat.

Vrijdag 4 januari bracht Zijne Excellentie Bisschop Arseny van de Koptisch orthodoxe kerk in Nederland mij een hartelijk en broederlijk bezoek.

Deze week had ik niet zoveel gelegenheid om berichtjes te plaatsen, daarom nu maar een terugblik op wat ik de afgelopen week heb meegemaakt.

Op zaterdagmiddag 22 september was ik voor de viering van de vespers in de Sint Jozefkerk in Bussum. Het was de laatste katholieke viering op die plaats want de kerk is aan de eredienst onttrokken, maar... zij gaat naar alle waarschijnlijkheid verder....

Vrijdagochtend 13 april hadden mgr. J. Van den Hende en ik een overleg in Haarlem over de pastorale zorg voor de Eritrese vluchtelingen in Nederland. 's Avonds ontmoette ik de jongeren die meegaan met de bisdombedevaart naar Assisi. Bij hen ligt veel van de toekomst van de Kerk in ons land: de migrantengemeenschappen en de jongeren.

Dinsdagavond 27 maart kwamen de (aarts)bisschoppen van de Koptische Kerk, de Syrisch Orthodoxe kerk, de Apostolisch Armeense kerk, ikzelf en de pastoor van de Russisch Orthodoxe kerk met verschillende Armeense en Syrisch Orthodoxe priesters en andere gelovigen, waaronder een afvaardiging van de Amsterdamse Raad van Kerken samen in de Armeense kerk in Amsterdam voor de Sint Gregorius van Narek-lezing.

Maandag 2 en dinsdag 3 oktober heb ik een bezoek gebracht aan de Sacro Monte van Varese, een bedevaartplaats ter ere van Maria waar een priester woont met wie ik al heel lang verbonden ben en die veel onder andere voor ons seminarie en het heiligdom in Heiloo heeft gedaan.

Op vrijdag 1 september was bisschop MenghesteabTesfamariam op bezoek bij mgr. Jozef Punt en mij, samen met de priester die de pastorale zorg voor de Eritreeërs in Europa coördineert. Hij is bisschop van Asmara in Eritrea, een land waaruit veel mensen zijn gevlucht.

In de Koptisch orthodoxe kathedraal aan de Mosstraat in Amsterdam Noord werd op zaterdagmiddag 20 mei een herdenkingsdienst gehouden voor de martelaren die op Palmzondag in Alexandrië en Tanta waren gestorven door een terroristische aanslag. Vertegenwoordigers van verschillende kerken waren aanwezig om met de Koptische Bisschop Z. Exc. bisschop Arseny te bidden.

In het protestantse kerkje van Nieuwveen werd op woensdag 26 april een oecumenisch symposium gehouden, georganiseerd vanuit de Protestantse kerk (PKN) en de Rooms Katholieke Clara Franciscus Federatie, de samenwerkende parochies van de regio. Ds. Arjan Plaisier en ik hebben een inleiding gegeven over de de kracht en de pijn van de oecumene. Die pijn was inderdaad voelbaar.

Een aantal interessante wetenschappers kwam samen voor een symposium in het Missionair Centrum in Heiloo waar het seminarie is gevestigd. Het onderwerp? Maria in de theologie van de Oosterse Kerken. Daarbij bleek dat ‘gevoelige’ thema’s als Maria als nieuwe Eva, Middelares en Voorspreekster in de Oosterse kerken goed aanvaard zijn. Wie spraken er?

Veel kerken en christelijke organisaties, en niet zij alleen, maken zich ernstig zorgen over het lot van de christenen en andere minderheden in Syrië en Irak. Een publiciteitscampagne vroeg daar aandacht voor. Op zaterdagmiddag 4 juni vond in de Moeder Godskerk (O.L. Vrouwekerk) aan de Keizersgracht te Amsterdam een oecumenische slotviering plaats met vertegenwoordigers van de belangrijkste kerken en christelijke organisaties, waar ik namens de Nederlandse bisschoppen aan heb deelgenomen.

Aan de Krom Boomssloot in Amsterdam, niet ver van het Centraal Station, ligt sinds jaar en dag de Armeens Apostolische Kerk, waarvan het dit jaar 300 jaar geleden is dat die werd ingewijd. Het hoofd van de Armeens Apostolische kerk, Katholikos Kaekin II zond een spoeciale boodschap. Ook de president van Armenië had een felicitatiebrief gestuurd, die werd voorgelezen door de Armeense minister van Diaspora die bij de viering aanwezig was.

In het dagblad Trouw van 10 juli stond een opiniebijdrage van Abraham beth Arsan, een Assyrische christen en freelance journalist. Het artikel is een noodkreet die oproept tot bewapening van de christenen in Syrië en Irak, die verpletterd dreigen te worden door IS en van niemand hulp krijgen, behalve van de paus. Ik vind de wanhoopskreet terecht, al voel ik me - net als de auteur - machteloos in dit helse gebeuren en weet ik niet goed in welke richting de oplossingen liggen... Intussen vindt de auteur - en anderen met hem - dat de katholieke bisschoppen (en andere christenen) zich misdragen door hun stilzwijgen. Op dat laatste zou ik iets af willen dingen.

Op de laatste dag in Rome vierden we als slot van onze bisdom­bede­vaart gezamen­lijk de heilige Eucharistie in de Sint Paulus buiten de muren in Rome.

De Ethiopisch Orthodoxe Kerk heeft zaterdagmiddag 25 april in haar kerk in Amstelveen de christenen herdacht die vanwege hun geloof afgelopen zondag door IS op beestachtige wijze in Libië zijn vermoord.

De katholieke kerk moet in ons land helaas de nodige kerken sluiten. Dat doet veel mensen pijn en dat is begrijpelijk. Aan de andere kant zijn er ook kerken die uitbreiding zoeken, al zijn de redenen daarvoor soms eerder triest.

De patriarch van de zwaar getroffen Syrisch Orthodoxe Kerk, Zijne Heiligheid Ignatius Aphrem II, is de komende dagen op bezoek in ons bisdom Haarlem-Amsterdam, waar hij onder meer de Syrische-Orthodoxe gemeenschap in de Onze Lieve Vrouwekerk aan de keizersgracht zal bezoeken en - op maandag - de gemeenschap van Sant' Egidio in de Mozes en Aäronkerk, waar om 11.45 uur een gemeenschappelijk gebed plaatsvindt waarbij iedereen welkom is.

De gruwelijke moord op 21 Koptische christenen, die als gastarbeider in de Libische stad Sirte werkzaam waren en al weken lang door de terreurgroep IS gevangen waren gehouden, heeft velen geschokt. Paus Franciscus heeft zich er duidelijk over uitgelaten en deze christenen die gedood werden om hun christen-zijn en met de naam van Jezus op hun lippen stierven, martelaren genoemd. Op 21 februari is in de Koptische kathedraal in Amsterdam een herdenkingsdienst met bisschop Arseny, waaraan bisschop Jozef M. Punt namens het bisdom Haarlem-Amsterdam deelneemt.

Dat de Kerk een gemeenschap is en de priester en diaken dienaars zijn van die gemeenschap, betekent dat priesters en diakens mensen van ‘communio’ moeten zijn. De volgende overweging bij een gedeelte van het tweede hoofdstuk van Lumen Gentium, de Constitutie over de Kerk, gaat hierover.

Vrijdagavond 11 april werd in de Sint Nicolaasbasiliek in Amsterdam de “avond van de Martelaren” gehouden, die werd georganiseerd door Kerk in Nood. Er werd speciaal gedacht aan de vermoorde pater Frans van der Lugt, wiens familie bij de viering aanwezig was.

Op het feest van de heilige apostel Andreas, 30 november, heb ik de heilige Eucharistie gevierd in het seminarie De Tiltenberg in Vogelenzang. Ik stond op deze feestdag van deze grote geloofsverkondiger stil bij bij het belang mensen te laten delen in een ervaring van geloof, het belang van de heilige Geest en van vuur, zeker nu we zo druk bezig zijn met reorganisaties binnen de katholieke kerk.

Afgelopen donderdag 26 april was Aartspriester Vojislav van de Servisch-Orthodoxe kerk met een lector op bezoek om relikwieën in ontvangst te nemen om in een processiekruis en bij bepaalde gelegenheden in zijn kerk te kunnen gebruiken. De Aartspriester schonk bij deze gelegenheid twee mooie negentiende eeuwse iconen.