Arsacal
button
button
button
button


We staan voor veel vragen bij rampen en lijden...

maar in de kathedraal is een engel onthuld...

Overweging Preek - gepubliceerd: zondag, 24 maart 2019 - 1055 woorden
We staan voor veel vragen bij rampen en lijden...
Deken en secretaris van het H. Kerstmisgilde
Deken en secretaris van het H. Kerstmisgilde
Secretaris met de kunstenaar Maarten Robèrt en zijn echtgenote
Secretaris met de kunstenaar Maarten Robèrt en zijn echtgenote

In de ka­the­drale basiliek van Sint Bavo in Haar­lem is zon­dag 24 maart een engel ont­huld die werd gemaakt naar een ontwerp uit de nalaten­schap van de Haar­lemse kunste­naar Han Bijvoet. Het kunst­werk is aangebo­den door het Heilig Kerst­misgilde bij gelegen­heid van het het 700-jarig bestaan dat in 2017 werd gevierd.

Maarten Robèrt, een Groningse kunste­naar met Haar­lemse wor­tels, heeft het ontwerp van Bijvoet prach­tig uitge­voerd. Het me­dail­lon met de engel en de ster van Beth­le­hem siert nu de toegang tot de Kerst­ka­pel. In de homilie tij­dens de Mis ben ik onder meer hierop inge­gaan (zie onder).

Na afloop van de Eucha­ris­tie­vie­ring zijn we - na een kort woord van de Deken en de se­cre­ta­ris van het H. Kerst­misgilde - naar de Kerst­ka­pel gegaan waar het me­dail­lon werd ont­huld en met een kort gebed en wij­wa­ter ingewijd.

Ook familie van Han Bijvoet was bij de plech­tig­heid aanwe­zig. Waar­schijn­lijk, zo legde de heer Wim Eggen­kamp me uit, had Bijvoet des­tijds bij de inrich­ting van de kapel al reke­ning gehou­den met de plaat­sing van het me­dail­lon, dat toen - meer dan vijf­tig jaar gele­den - niet ge­rea­li­seerd werd.

 

HOMILIE

Vragen

We komen voor allerlei vragen te staan,
zeker als er rampen gebeuren,
als een groot lij­den ons treft.
Dan komt ook de vraag: Waarom?
Wat is dit? Wat moet dit?
En hoe kan ik ant­woor­den vin­den?

De engel van de nachtmis

 
In de nachtmis van kerst­mis
horen we dat evan­ge­lie waarin de engelen zingen
en een blijde bood­schap ver­kon­di­gen
die bestemd is voor heel het volk:
voor U is een Redder geboren,
Jezus de Heer.
De engel die we bij de kerst­stal hangen
en die voor­taan ook de toegang
tot de kerst­ka­pel van deze ka­the­draal zal sieren,
is dus een soort teken en een uit­no­di­ging:
Jezus is er ook voor jou, je Redder is Hij.
En God wil voor ons als een goede vader zijn.
Dat is wat Hij tot Mozes zei
als ant­woord op de ellende van het volk van Israël
- we hoor­den dat in de eerste lezing -:
“Ik ben die is”, is Gods naam.
Het wil zeggen:
“Ik zal er zijn voor jou”.
We zien het uitge­beeld op het mozaiek van Gijs Frieling
dat enkele jaren gele­den
in deze ka­the­draal is aan­ge­bracht.

Engel en ster van Beth­le­hem

De engel die we vandaag mogen inwij­den
is dus een uit­no­di­ging
om die relatie, die verbin­ding aan te gaan
met God die er voor ons wil zijn.

Ook de ster bij de stal heeft daar­mee te maken:
die leidt de wijzen, de hei­denen,
die God niet kennen
naar Jezus Christus toe.
De ster die ons kan lei­den,
is wat ons diepgang geeft.
wijs­heid en inzicht,
geloof en ver­trouwen.
Wat kan die ster in ons leven zijn?

Beperkt houd­baar

Wat ons gelukkig maakt
en door het leven kan lei­den
is niet altijd dat
waar we spon­taan naar streven,
wat we zou­den willen grijpen of bereiken.

Het is ook niet dat
wat mensen het liefste posten op social media,
van zich­zelf willen laten zien.
Dat is nooit het hele verhaal.
Het perfecte plaatje,
geeft meestal een vals beeld,
het beant­woordt niet
aan de wer­ke­lijk­heid van het leven
en het is in ieder geval
maar heel beperkt houd­baar.

Vruchten...

Jezus wil in het evan­ge­lie van zojuist
dat wij als een vijgen­boom zijn
die goede vruchten draagt
en die vruchten zijn in ieder geval
dat we het kwade vermij­den
en tot beke­ring komen.
Dat gaat soms niet van­zelf,
we hebben tijd nodig om te groeien,
gees­te­lijk en inner­lijk te groeien
en daar hebben we gees­te­lij­ke voe­ding voor nodig.
Dat wordt in het evan­ge­lie uitgedrukt
doordat het jaren duurt
voordat die vijgen­boom vruchten geeft
en het lukt pas na bemes­ting
en het omspitten van de grond.

Een eerste ant­woord...

Het eerste ant­woord op de vraag
hoe we ant­woor­den kunnen vin­den
op het “waarom”
en alle grote vragen van het leven,
is dus dat we mogen groeien en rijpen
door wat ons de diepte in kan lei­den,
door het aan­gaan van een relatie met God.

Rampen en terreurda­den

Want grote vragen zijn er,
we komen er allemaal voor te staan
en dat was ook al zo
in de tijd van het evan­ge­lie.
Er zijn toen twee rampen gebeurd
waar Jezus naar ver­wijst :
de ene ramp is een daad van staatsterrorisme:
de landvoogd Pilatus
heeft een stel mensen uit Galilea afgeslacht.
Dat gebeuren toen, zo lang gele­den,
mag ons even een moment doen denken
aan de aan­slagen in het nu,
in Nieuw Zeeland vorige week
en afgelopen maan­dag in Utrecht
waardoor weer­loze mensen
zijn neergeschoten,
een gruwe­lijke daad.
We willen voor deze mensen bid­den
en vei­lig­heid en vrede vragen voor ons land.
De tweede ramp die Jezus noemt
gaat over het instorten van een toren
waardoor acht­tien mensen de dood von­den.
Dat soort rampen kennen wij ook:
een brug die instort,
een vliegtuig wat neerstort,
een epidemie die uitbreekt,
of per­soon­lijk: een huwe­lijk dat strandt,
een ziekte die ons treft,
een sterf­ge­val;
of verder weg de cycloon die nu
grote delen van Mo­zam­bi­que, Zimbabwe en Malawi
onder water zet
met duizen­den doden
en nog veel meer mensen die in nood zijn.
Ook aan hen willen we denken
en voor hen willen we bid­den.

Waar heb ik dit aan ver­diend?

En na­tuur­lijk komt de vraag dan weer
Wat is dit? Wat moet dit?
Waarom moest dat gebeuren?

In Jezus’ tijd waren de mensen geneigd
de schuld te leggen bij de slacht­of­fers:
die zou­den vast iets misdaan hebben,
dat zij zo vre­se­lijk wer­den gestraft.
Dat lijkt mis­schien raar,
maar we doen het zelf eigen­lijk ook:
als ons iets akeligs over­komt,
zijn we geneigd te zeggen:
“Waar heb ik dat nou aan ver­diend”.
Terwijl we die vraag maar zel­den stellen
als er iets fijns en leuks gebeurt.
Mensen klagen ge­mak­ke­lijker
dan dat ze dank­baar zijn.
En in ieder geval:
het lij­den in ons leven,
de grote, zware en moei­lijke dingen,
stellen ons voor vragen,
waar­mee we moeten worstelen.
We moeten ze een plaatsje kunnen geven.

Mysterie

En veel blijft een mysterie.
Wie kan er ant­woord geven
als iemand vraagt waarom een kind moest sterven?
En kunnen we leven met mysteries,
met dingen die we niet begrijpen?
Uit­ein­de­lijk lukt ons dat alleen
wanneer we een weg gewezen krijgen,
wanneer er een ster of een engel
op onze weg verschijnt
en als we een band van ver­trouwen krijgen
met God die tot zijn volk in lij­den en ellende zegt:
“Ik zal er zijn voor jou”.

Dat de nieuwe engel van de kerst­ka­pel
ons die weg mag wijzen,
ons die bood­schap mag ver­kon­di­gen.


Fotoserie

Klik op een foto voor een uitvergroting.
Terug