Arsacal
button
button
button
button


We staan voor veel vragen bij rampen en lijden...

maar in de kathedraal is een engel onthuld...

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 24 maart 2019
We staan voor veel vragen bij rampen en lijden...
Deken en secretaris van het H. Kerstmisgilde
Deken en secretaris van het H. Kerstmisgilde
Secretaris met de kunstenaar Maarten Robèrt en zijn echtgenote
Secretaris met de kunstenaar Maarten Robèrt en zijn echtgenote

In de kathedrale basiliek van Sint Bavo in Haarlem is zondag 24 maart een engel onthuld die werd gemaakt naar een ontwerp uit de nalaten­schap van de Haarlemse kunstenaar Han Bijvoet. Het kunstwerk is aangeboden door het Heilig Kerstmisgilde bij gelegenheid van het het 700-jarig bestaan dat in 2017 werd gevierd.

Maarten Robèrt, een Groningse kunstenaar met Haarlemse wortels, heeft het ontwerp van Bijvoet prachtig uitgevoerd. Het medaillon met de engel en de ster van Bethlehem siert nu de toegang tot de Kerstkapel. In de homilie tijdens de Mis ben ik onder meer hierop ingegaan (zie onder).

Na afloop van de Eucha­ris­tie­viering zijn we - na een kort woord van de Deken en de secretaris van het H. Kerstmisgilde - naar de Kerstkapel gegaan waar het medaillon werd onthuld en met een kort gebed en wijwater ingewijd.

Ook familie van Han Bijvoet was bij de plechtigheid aanwezig. Waar­schijn­lijk, zo legde de heer Wim Eggenkamp me uit, had Bijvoet destijds bij de inrichting van de kapel al rekening gehouden met de plaatsing van het medaillon, dat toen - meer dan vijftig jaar geleden - niet gerealiseerd werd.

 

HOMILIE

Vragen

We komen voor allerlei vragen te staan,
zeker als er rampen gebeuren,
als een groot lijden ons treft.
Dan komt ook de vraag: Waarom?
Wat is dit? Wat moet dit?
En hoe kan ik antwoorden vinden?

De engel van de nachtmis

 
In de nachtmis van kerstmis
horen we dat evangelie waarin de engelen zingen
en een blijde bood­schap verkondigen
die bestemd is voor heel het volk:
voor U is een Redder geboren,
Jezus de Heer.
De engel die we bij de kerststal hangen
en die voortaan ook de toegang
tot de kerstkapel van deze kathedraal zal sieren,
is dus een soort teken en een uit­no­di­ging:
Jezus is er ook voor jou, je Redder is Hij.
En God wil voor ons als een goede vader zijn.
Dat is wat Hij tot Mozes zei
als antwoord op de ellende van het volk van Israël
- we hoorden dat in de eerste lezing -:
“Ik ben die is”, is Gods naam.
Het wil zeggen:
“Ik zal er zijn voor jou”.
We zien het uitgebeeld op het mozaiek van Gijs Frieling
dat enkele jaren geleden
in deze kathedraal is aangebracht.

Engel en ster van Bethlehem

De engel die we vandaag mogen inwijden
is dus een uit­no­di­ging
om die relatie, die verbinding aan te gaan
met God die er voor ons wil zijn.

Ook de ster bij de stal heeft daarmee te maken:
die leidt de wijzen, de heidenen,
die God niet kennen
naar Jezus Christus toe.
De ster die ons kan leiden,
is wat ons diepgang geeft.
wijsheid en inzicht,
geloof en vertrouwen.
Wat kan die ster in ons leven zijn?

Beperkt houdbaar

Wat ons gelukkig maakt
en door het leven kan leiden
is niet altijd dat
waar we spontaan naar streven,
wat we zouden willen grijpen of bereiken.

Het is ook niet dat
wat mensen het liefste posten op social media,
van zichzelf willen laten zien.
Dat is nooit het hele verhaal.
Het perfecte plaatje,
geeft meestal een vals beeld,
het beantwoordt niet
aan de werkelijkheid van het leven
en het is in ieder geval
maar heel beperkt houdbaar.

Vruchten...

Jezus wil in het evangelie van zojuist
dat wij als een vijgenboom zijn
die goede vruchten draagt
en die vruchten zijn in ieder geval
dat we het kwade vermijden
en tot bekering komen.
Dat gaat soms niet vanzelf,
we hebben tijd nodig om te groeien,
geestelijk en innerlijk te groeien
en daar hebben we geestelijke voeding voor nodig.
Dat wordt in het evangelie uitgedrukt
doordat het jaren duurt
voordat die vijgenboom vruchten geeft
en het lukt pas na bemesting
en het omspitten van de grond.

Een eerste antwoord...

Het eerste antwoord op de vraag
hoe we antwoorden kunnen vinden
op het “waarom”
en alle grote vragen van het leven,
is dus dat we mogen groeien en rijpen
door wat ons de diepte in kan leiden,
door het aangaan van een relatie met God.

Rampen en terreurdaden

Want grote vragen zijn er,
we komen er allemaal voor te staan
en dat was ook al zo
in de tijd van het evangelie.
Er zijn toen twee rampen gebeurd
waar Jezus naar verwijst :
de ene ramp is een daad van staatsterrorisme:
de landvoogd Pilatus
heeft een stel mensen uit Galilea afgeslacht.
Dat gebeuren toen, zo lang geleden,
mag ons even een moment doen denken
aan de aanslagen in het nu,
in Nieuw Zeeland vorige week
en afgelopen maandag in Utrecht
waardoor weerloze mensen
zijn neergeschoten,
een gruwelijke daad.
We willen voor deze mensen bidden
en veiligheid en vrede vragen voor ons land.
De tweede ramp die Jezus noemt
gaat over het instorten van een toren
waardoor achttien mensen de dood vonden.
Dat soort rampen kennen wij ook:
een brug die instort,
een vliegtuig wat neerstort,
een epidemie die uitbreekt,
of per­soon­lijk: een huwelijk dat strandt,
een ziekte die ons treft,
een sterfgeval;
of verder weg de cycloon die nu
grote delen van Mozambique, Zimbabwe en Malawi
onder water zet
met duizenden doden
en nog veel meer mensen die in nood zijn.
Ook aan hen willen we denken
en voor hen willen we bidden.

Waar heb ik dit aan verdiend?

En natuurlijk komt de vraag dan weer
Wat is dit? Wat moet dit?
Waarom moest dat gebeuren?

In Jezus’ tijd waren de mensen geneigd
de schuld te leggen bij de slachtoffers:
die zouden vast iets misdaan hebben,
dat zij zo vreselijk werden gestraft.
Dat lijkt misschien raar,
maar we doen het zelf eigenlijk ook:
als ons iets akeligs overkomt,
zijn we geneigd te zeggen:
“Waar heb ik dat nou aan verdiend”.
Terwijl we die vraag maar zelden stellen
als er iets fijns en leuks gebeurt.
Mensen klagen gemakkelijker
dan dat ze dankbaar zijn.
En in ieder geval:
het lijden in ons leven,
de grote, zware en moeilijke dingen,
stellen ons voor vragen,
waarmee we moeten worstelen.
We moeten ze een plaatsje kunnen geven.

Mysterie

En veel blijft een mysterie.
Wie kan er antwoord geven
als iemand vraagt waarom een kind moest sterven?
En kunnen we leven met mysteries,
met dingen die we niet begrijpen?
Uiteindelijk lukt ons dat alleen
wanneer we een weg gewezen krijgen,
wanneer er een ster of een engel
op onze weg verschijnt
en als we een band van vertrouwen krijgen
met God die tot zijn volk in lijden en ellende zegt:
“Ik zal er zijn voor jou”.

Dat de nieuwe engel van de kerstkapel
ons die weg mag wijzen,
ons die bood­schap mag verkondigen.


Fotoserie

Klik op een foto voor een uitvergroting.
Terug