Arsacal
button
button
button


“Evangelii Gaudium” van paus Franciscus in het Nederlands

Mag in je vakantiekoffer niet ontbreken!

nieuws - gepubliceerd: dinsdag, 17 juni 2014
mw. Anna Kruse overhandigt de Exhortatie aan mgr. J. Punt
mw. Anna Kruse overhandigt de Exhortatie aan mgr. J. Punt

Aan het einde van de bis­schop­pen­ver­ga­dering van 17 juni werd de Nederlandse uitgave van de Apos­to­lische Exhortatie “Evangelii Gaudium” van paus Franciscus ge­pre­sen­teerd. Perschef Anna Kruse bood de bis­schop­pen een exemplaar aan. Het is voor € 15,50 (incl. porto) te bestellen bij: bestel@rkk.nl

Dit document van de paus heeft velen al geraakt. De tekst over de vreugde van het evangelie is gemakkelijk te lezen en bijzonder inspirerend en telt maar liefst 175 pagina's. Zij is geschreven naar aanleiding van de Bis­schop­pen­synode over de nieuwe evangelisatie, die in 2012 is gehouden. Toch heet de Exhortatie niet “postsynodaal”, zoals tot nu toe gebruikelijk was; de reden hiervan kan gelegen zijn in het feit dat er weliswaar vruchten van de synode zijn gebruikt, maar dat de tekst toch overwegend het stempel van de paus draagt.

Veel delen van de Exhortatie dragen duidelijk zijn kenmerk. Verder schijnt de paus (volgens welingelichte bronnen op internet) geholpen te zijn door: Victor Manuel Fernández, de eerste Argentijn die tot Bisschop is benoemd door paus Franciscus, een benoeming die plaats vond precies twee maanden na de pausverkiezing van Franciscus. Fernández is tevens rector van de katholieke uni­ver­si­teit van Buenos Aires.

Hieronder geef ik graag enkele kenmerken van de tekst in telegramstijl (de nummers zijn in de tekst van de Exhortatie te vinden):

  • eenvoudige taal
  • in n. 16: gezonde decentralisatie
  • meer plaats voor vrouwen (nn. 103-104): geen clericalisering, geen vrouwen als priester (uitgelegd in n. 104), priester­schap als dienst
  • de Kerk mag geen exclusieve, aparte groep zijn, die zich isoleert: “Jezus heeft de apostelen niet gezegd dat z\ij een exclusieve en elite groep moesten vormen, Hij zei: “Ga en maak alle volkeren tot mijn leerlingen” (n. 113)
  • De kerk groeit niet door proselytisme maar door aantrekkings­kracht (n. 14; bijv. 261)
  • n. 49: een kerk die erop uitgaat

citaat

“Ik geef de voorkeur aan een Kerk die gekneusd, gewond en vuil is, omdat zij langs de straten is uitgetrokken, boven een Kerk die ziek is, omdat zij gesloten is en uit gemakzucht zich vastklampt aan eigen zekerheden. Ik wil geen Kerk die zich erom bekommert het middelpunt te zijn en uiteindelijk opgesloten raakt in een wirwar van obsessies en procedures. Als iets ons heilig moet verontrusten en ons geweten zorgen moet baren, dan is dat het feit dat zovelen van onze broeders en zusters zonder de kracht, het licht en de troost van de vriend­schap met Jezus Christus leven, zonder een geloofs­ge­meen­schap die hen ontvangt, zonder een horizon van zin en leven. Ik hoop dat we meer dan door de angst om fouten te maken worden bewogen door de angst ons op te sluiten in de structuren die ons een valse bescherming bieden, in de normen die ons veranderen in onverzoenlijke rechters, in de gewoonten waarbij wij ons gerust voelen, terwijl er buiten een hongerige menigte is, en Jezus onophoudelijk tegen ons herhaalt: ‘Geeft gij hun maar te eten’ (Mc. 6, 37)”

Opzet van de Exhortatie

Inleiding

Over de vreugde van evangeliseren.
We lopen allemaal het gevaar van individualistische treurigheid, dat we ons oplsuiten in onze eigen belangen, afgesloten van anderen, afgesloten van God. Dan worden we uiteindelijk rancuneus en ontevreden.
De uit­no­di­ging is erop uit te gaan en Jezus te ontmoeten: ook een kleine stap naar Hem toe, doet al goed. Oude en Nieuwe Testament komen vaak terug op de vreugde die je dan beleeft. Tot die vreugde nodigt het evangelie ons uit. Het was bij­voor­beeld de eerste bood­schap in de eerste woorden die Maria kreeg van de aartsengel Gabriël: “Verheugt U”.
Ik begrijp dat je soms geneigd bent tot droefheid bij de moeilijkheden die op je weg komen, maar toch, ook dan: laat er een ondertoon van vreugde zijn, de vreugde van het geloof, van een dieper vertrouwen.
Wij denken vaak: dit en dat moet ik hebben om gelukkig en in vreugde te kunnen zijn. Nee! Zo is het niet. Ik zag juist vreugde bij zeer arme mensen, door de ontmoeting met een Persoon: Jezus Christus.
Door ontmoeting word je bevrijd van je isolement en de betrokkenheid op jezelf. Als je de liefde die uit deze ontmoeting, uit deze relatie komt, ga je vanzelf evangeliseren, want je wilt dat delen met anderen. “Bonum est diffusivum sui”: het goede verspreidt zich vanzelf, uit zichzelf zoekt het goede zich te verspreiden, want waar het hart vol van is, loopt de mond van over.
Het leven wordt sterker door het te geven en het verzwakt door isolement en gemakzucht.

Dus: vreugde! Geen begrafenisgezicht!

De bood­schap van het evangelie blijft nieuw: in iedere tijd zijn er weer nieuwe uitdrukkingswijzen, nieuwe vormen enzovoorts
Evangelisatie is allereerst Gods werk; als je dat kunt zien, geeft je dat vreugde.
Evangeliserende vreugde is ook: vergeet nooit waar Hij je hart heeft geraakt en de mensen die je het geloof hebben doorgegeven: bewaar de vreugde van de herinnering!

Evangelisatie gebeurt op allerlei terreinen: in de pastoraal is zij gericht op de geestelijke groei en verdieping van de gelovigen; dan zijn er de gedoopten die “veraf”zijn van het kerkelijk leven; tegenover hen brengt evangelisatie bekering, de vreugde van het geloof wordt teruggegeven; verder zijn er mensen die Jezus niet kennen of Hem hebben afgewezen en er zijn heel veel zoekenden.
Bij allen gaat het erom de vruegde te delen. De Kerk groeit niet door proselitisme maar door aantrekkings­kracht.
De verkondiging aan wie veraf zijn is een eerste taak van de Kerk. We mogen niet passief in de kerk blijven zitten!

Eerste hoofdstuk

De Kerk, al haar instituties en manieren van doen moeten missionair worden, evangeliserend en erop gericht naar buiten te gaan, open te staan, niet op “zichzelf in stand houden”

Tweede hoofdstuk

Evangeliserend zijn temidden van de uitdagingen van onze tijd:
- I uitdagingen van de wereld: geld, economie van uitsluiting, stads­cul­tuur enz.
- II uitdagingen waar pastoraal werkenden mee te maken hebben: ja tegen een missionaire spiri­tua­li­teit, nee tegen egoisme en spirituele egotripperij, nee tegen steriel pessimisme, nee tegen spirituele wereldsheid, nee tegen ruzieën onder elkaar

Derde hoofdstuk

Verkondiging van het evangelie
- I. Iedereen moet evangeliseren (allemaal geroepn om zuurdesem te zijn van het evangelie; volksvroomheid, van mens tot mens - ieder die je ontmoet: informeel preken, je bent altijd geroepen om klaar te staan om van je geloof getuigenis af te leggen, charisma’s moeten altijd gericht zijn op gemeen­schap, niet scheiding brengend
- II. de preek: van hart tot hart, de Kerk is een moeder, zo moet je preken, hartelijk en warm
- III Voor­be­rei­ding op de preek: eerbied voor de waarheid, innerlijk luisteren naar het woord van God; de tekst gebruiken zoals die bedoeld is (hoofdbood­schap); biddend lezen van de bijbel door wie preken gaat. Verband leggen met de menselijke situatie. Niet te lang preken: zeg veel in weinig woorden; gebruik beelden. “Een goede preek, zei een oude leraar eens ooit tegen mij, moet hebben: een idee, een gevoel en een beeld”.
- IV Evangelisatie n een dieper verstaan van het Kerygma (eerste verkondiging)
Catechese en per­soon­lijke begeleiding

Vierde hoofdstuk

De sociale dimensie van de evangelisatie
-I Gemeen­schaps- en maat­schap­pe­lijke repercussies van het kerygma:
christen zijn is het welzijn van anderen zoeken; onze broeders en zusters zijn de voortzetting van de incarnatie: Christus is hen herkennen: Wat gij hebt gedaan voor een van de minsten...
- II De armen opnemen in de maat­schappij: solidariteit met de armen
- III algemeen welzijn en vrede in de gemeen­schap bevorderen
- IV sociale dialoog als bijdrage aan de vrede: dialoog tussen geloof, rede en weten­schap, oecumene, dialoog met Joden , godsdienstvrijheid

Vijfde hoofdstuk

Brengers van het evangelie vervuld van de Geest

-I Basis voor een nieuwe missionaire impuls
Zeg niet dat dingen moeilijker zijn dan vroeger, ze zijn gewoon anders (n. 263)
Per­soon­lijke ontmoeting met Jezus Christus: de eerste reden voor evangelisatie is de liefde van jezus die we hebben ontvangen. Gewoon bidden in Zijn aanwezigheid
We vormen een volk, een gemeen­schap
Niet zoeken naar je eigen gemak en voordeel, maar raak de menselijke ellende aan (n. 270)
Waarom zou ik mijn gemak opgeven, ik zie toch geen resultaat? Dit is een zelf-destructieve houding. Je moet je te binenn brengen dat Jezus Christus zonde en dood heeft overwonnen (N. 275). Zij verrijzenis is een kracht die werkt in de wereld.
-II. Maria is de moeder van de evangelisatie
Jezus heeft haar aan ons gegeven op het kruis (N. 285), zij is de ster van de nieuwe evangelisatie (n. 287vv.).

Terug